TCDD-TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLET DEMİRYOLLARI

Taşıma hizmeti dışında, taşımayı tamamlayıcı mahiyette olan ve ücreti bu tarifenin I. ve II. Bölümlerinde gösterilen taşıma ücretlerinden ayrı olarak yapılan hizmetler bu bölümde gösterilmiştir.

Bu bölümde gösterilen hizmet tarifeleri, kendi özel tarifelerinde hüküm bulunmayan hizmetler için Uluslararası taşımalara da uygulanır.

Bu tarife, TCDD tarafından,taşımaya verilen eşyanın korunması ile ilgili olarak kiraya verilecek olan muşamba, zincir, halat, tel veya takoz vb. eçhize ve malzeme için uygulanır.

Eçhize ve malzeme taleplerinin en az (48) saat önceden ilgili istasyon ve ambarlara yapılması zorunludur.

Kiralama istekleri, bunların kullanılacağı yer ve koşullar gözönüne alınarak olanaklar ölçüsünde karşılanır.

TCDD olanaklarının elvermemesi halinde, eşya sahiplerince temin edilen eçhize ve malzemenin kullanılması da kabul edilebilir. Ancak, taşıma belgesine kaydettirilmeyen eçhize ve malzemenin kayıp ve hasarından sorumluluk kabul edilmez.

Açıktaki maddelerin korunması için örtülen muşambaların kayıp ve hasarından kiralayan sorumludur.

Bu tarife gereğince kiralanan eçhize ve malzemenin vagonlara örtülme, çakılma ve bağlanmaları kiralayana ait olmakla beraber taşıma güvenliği bakımından İşletmemiz ilgililerince de kontrol edilir.

Eçhize ve malzemenin kayıp ve hasarı halinde, durum istasyon veya ambar tarafından bir tutanakla saptanarak hasarlanan veya kayıp olan cihazın bedeli, alınan depozitodan mahsup edilmek suretiyle tahsil olunur.

Kiraya verilen eçhize ve malzeme için (Takoz ve tel hariç) ve takozlama hizmetinin TCDD tarafından yapılması halinde, elemeği bedeli için istek sahibinden, bunların teslim alındığına dair senet ve ayrıca eçhize ve malzemenin rayiç bedeli dikkate alınarak depozito alınır.

İstasyonlarda açıktaki eşyayı örtmek için kiraya verilecek muşambalar için depozito miktarı 30,00 YTL sından az olamaz. Depozito yatırılmadıkça istekler karşılanmaz. Hasar ve kayıp halinde depozito geri verilmeyerek gelir kaydedilir.

Bu tarife gereğince verilecek eçhize ve malzeme için alınacak ücretler aşağıda gösterilmiştir.

a) Vagonlara örtülen muşambalardan vagon başına................................................................ 85,00 YTL
b) İstasyonda yerdeki eşyaya örtülen
muşambalardan beher gün ve kesri için.................................................................................30,00 YTL
c) Takozdan (çivi dahil)-Zincirden (vagon başına ve ayrı ayrı).................................................. 42,00 YTL
d) Halat veya iplerden-Tellerden (vagon başına ve ayrı ayrı).................................................... 35,00 YTL

Ancak, (a) fıkrasına göre vagonlara örtülen muşambalardan alınan ücret vagonun tavan ve yan cidarlarının kırık ve çatlak olması halinde müşteriden talep edilmez. Bu şekildeki uygulamada düzenlenen taşıma belgesinin (NOT) hanesine gerekli açıklama yazılır.

a) Bu tarife, işyerleri (Gar, İstasyon, Ambar) sahasında bulunan ve yük taşımaları ile ilgili olarak kullanılmak üzere ayrılan açık alan ile hangar, rampa ve açık alan üzerinde yapılan geçici tesislere ve buralara konulan eşyaya uygulanır.

b) Açık alan; Gar, İstasyon ve Ambarlarda taşıma amaçlı ayrılmış üstü açık, zemini toprak veya betonlanmış yada taş ve ahşap döşeme yapılmış olan boş sahalardır.

c) Genel hangar; çeşitli kimselere ait eşyanın konulabileceği üstü kapalı tesis ve binalardır.

d) Özel hangar bölmeleri; hangarların yalnız bir eşya sahibine ve bir cins eşya konulmak üzere ayrılan bölmeleridir.

e) Kapalı hangar; TCDD'nin ihtiyacını karşılamak üzere inşa edildiği halde, bu işlerde geçici ve daimi olarak kullanılmasına gerek kalmayan binalarla, ardiyeye tabi eşyanın korunmasına tahsis edilen ve istasyonlarda hangar halinde kullanılmasına karar verilen yerlerdir.

f) Rampalar; yükleme, boşaltma işlerini kolaylaştırmak için vagon döşemesi seviyesine kadar yükseltilmiş taş, toprak veya beton yerlerdir.

g) Geçici tesisler; Demiryolu taşımaları ile ilgili işler için açık alan üzerinde eşya sahiplerince yapılan her türlü geçici tesislerdir.

h) Açık Alanın Kullanım Protokolü; Hareket Servis Müdürlükleri tarafından taşıma amaçlı olarak kullanıcıya tahsis edilecek yerler için yapılacak protokoldür.

a) TCDD'nin işletmecilik faaliyetleri bakımından demiryolu taşımaları ile ilgili olarak, Gar, İstasyon ve Ambarlardaki açık alanın, özel hangar bölmelerinin, kapalı hangar ve rampaların kullanımı için yapılması gereken işlemler, bunların bulunduğu işyerleri ile Hareket Servis Müdürlüklerince yapılır. Ancak, açık alanlar, sadece Hareket Servis Müdürlüklerince kullanıma verilir.

b) Hareket Servis Müdürlükleri taşıma amaçlı olarak kullanıma verilecek yerlerden, hangilerinin / nerelerin kendi kiralama yetkisinde bulunduğunu, önceden belirleyip, bunları ilgili işyerleri ile Hareket Dairesi ve Taşınmaz Mallar Dairesi Başkanlıklarına bildirir. Bu amaçla kullanıma verilecek yerlerin yüz ölçümünün tespiti, kroki ve ölçekli planların çizimi Hareket Servis Müdürlüklerince yapılır. Bu kroki ve planlara gerektiğinde işyeri durumu ile karayolu ve demiryolu konumları ilave edilir.

c)Hareket Servis Müdürlüklerince kullanıma verilen Açık Alanlar için, Açık Alanın Kullanım protokolü yapılmakla beraber, ilgili işyerleri tarfından da 3413 model beyanname (sadece işyeri kayıtlarına geçilmek amacıyla) ayrıca düzenlenir.

Kullandırma amacıyla verilecek yerler için, Hareket Servis Müdürlüklerince yapılacak Protokole " taşıma garantisini içeren ve bu garantinin yerine getirilmemesi halinde belirlenecek cezai kuralların uygulanacağına" ilişkin hükümler konulur.

Ancak, Lojistik Köy kurma projesine alınan merkezlerimizin ( Halkalı, Ispartakule, Köseköy, Gelemen, Hasanbey, Bogazköprü, Gökköy, Yenice, Uşak, Palandöken, Konya, Kaklık) 20 Km. çevresine kadar olan işyerlerimizde taşıma amaçlı olarak kullanıma verilen açık alanlar için yapılan protokollerde kullanıcı tarafından verilen taşıma garantilerinde bu kapsama giren işyerlerimizden yapılan taşımalar da kullanıcı tarafından garanti edilen taşıma miktarı içinde değerlendirilecektir.

d) Doğrudan doğruya işyerlerince Kullanıma verilen yerler için, sadece 3413 model beyanname düzenlenmesi yeterlidir.

e) Mevcut yerlerin istekleri karşılamaması halinde, işyerlerince bir kayıt defteri tutularak başvuranların kimlikleri, adresleri ve başvuru tarihi, sıra ile yazılarak karşılarına imzaları alınır.

Boşalan yerler, bu sıra gözönünde bulundurularak yeni başvuru sahiplerine kiralanır.

f) Bu tarife hükümleri çerçevesinde kullanıma verilecek yerler için, TCDD Taşınmaz Mallar İhale Yönetmeliği ve 1801 Numaralı Genel Emir hükümleri uygulanmaz. Ayrıca Genel Müdürlükten izin alınmaz.

a) Geçici tesislerde dahil olmak üzere, kullanıma verilen yerlerin süreleri, açık alanlar için 1 (bir) seneden, hangar ve hangar bölmeleri için 3 (üç) aydan ve rampalar içinde 15 (on beş) günden fazla olamaz. Ancak, 1 (bir) yıllık süre uygulamasına sadece Hareket Servis Müdürlükleri yetkilidir.

b) Kullanıma verilen yerlere, sonradan TCDD'nin ihtiyaç zorunluluğu doğarsa, kullanıcı, artan süre ne olursa olsun, ilk yazılı ihbarın (bildirimin) yapıldığı tarihten itibaren, en çok 3 ay içinde, kullanıma verilen yeri boşaltmayı, peşinen kabul etmiş sayılır. Bu takdirde, boşaltma tarihine göre işlememiş günlere ait peşin alınan kullanım ücretinden artan kısmı, geri verilir.

c) Belirli bir süre için kullanıma verilen yerlerin, anlaşması, bu sürenin bitimine kadar yazılı bildirilmek ve sonraki devrenin ücreti ödenmek koşuluyla uzatılabilir.

Hareket Servis Müdürlükleri ile işyerleri, uzatma talebini sırada bekleyen müşterilerin ve temdit (uzatma) isteyenin durumunu gözönünde tutarak, kabul veya reddedebilir. Uzatma talebi reddedilen kullanıcı, hiçbir şekilde hak ve tazminat talebinde bulunamaz.

Yazılı şekilde uzatma isteğinde bulunulmayarak, sonraki dönemin kullanım bedeli ödenmediği takdirde, Protokol fesih edilir. Fesih tarihinden itibaren, kullanıma verilen yerin tahliyesine veya TCDD alacağının ödeneceği güne kadar geçecek beher gün ve kesri için, Protokolde öngörülen kullanım ücretinin günlük tutarı üzerinden %07,5 (binde yedi buçuk) oranında gecikme cezası ayrıca alınır.

d) Kullanım ücreti ödenmediği takdirde, TCDD eşya üzerinde hapis hakkını kullanabilir.

a) İşyerlerince, kullanıma verilen açık alan, hangar, hangar bölmeleri, rampalar ve geçici tesislere konulacak eşyalar için 3413 model beyanname düzenlenir.

Beyannameler dört yapraktan ibaret olup, aralarına karbon kağıdı konularak doldurulur.

b) Beyannamelere, kullanıcının (veya yerine noterden tasdikli geçerli vekaletname ile vekili başvurduğu takdirde ayrıca vekilin) adı, soyadı, adresi, eşyanın cinsi ve miktarı, kullanıma verilen yerin açık alan, rampa ve hangar gibi ne olduğu ve m2 olarak yüz ölçümü, bir kullanım dönemi için alınacak kullanım ücreti, kullanıma veriliş tarihi ve süresi açıkça yazılıp kullanıcının imzası alınır.

c) 3413 modelin A ve D yapraklarına, eşyanın hangi tarihte kaldırıldığı ve kaldığı süre karşılığında alınan ücret ile ücrete ilişkin makbuzun tarih ve numarası yazılır.

Beyannamenin A yaprağı pula tabidir. Eşya tamamen kaldırılıncaya veya anlaşma son buluncaya kadar, istasyon kasasında saklanır ve anlaşmanın bittiği ayın hesap evrakı ile birlikte Hareket Dairesine gönderilir.

Beyannamenin B yaprağı, düzenlendiği ayın hesap evrakı ile birlikte, Hareket Dairesine gönderilir. C yaprağı kiracıya verilir. D yaprağı da cildine bağlı olarak işyerinde kalır.

d) Hareket Servis Müdürlüklerince yapılan Protokoller hariç olmak üzere, uzatma işlemi ile kullanımı devam eden yerlerin beyannamesi, her Protokol, dönemi başında yeniden düzenlenir.

e) Açık alan, hangar, rampa ve geçici tesislere konulacak eşya için düzenlenecek beyannameler aynı zamanda, 3416 model deftere de kaydedilir.

f) Kullanım ücretinin alımı için düzenlenecek 3412 model makbuzların tarih ve numarası 3413 model beyannamelere yazıldığı gibi, beyannamelerin tarih, cilt ve sıra numaraları da 3412 model makbuzların bütün yapraklarında görülecek şekilde yazılır.

a) Bu tarife gereğince kullanılacak yerler için, öncelikle ilgili işyerlerine başvurulur. Ancak, kullandırma yetkisi kendisine ait olmadığı takdirde, işyerleri, başvuruyu bağlı bulunduğu Hareket Servis Müdürlüğüne gönderir.

b) Açık alanlar üzerine yapılacak geçici tesislerin inşası, işyerinin bağlı bulunduğu Hareket Servis Müdürlüğünün iznine bağlıdır. Rampalar üzerinde hiçbir şekilde tesis yapılamaz.

c) Bu tarife gereğince kullanıma verilen yerlerin ücreti işyerleri tarafından 3412 model, Hareket Servis Müdürlüklerinde ise 4025 model düzenlenerek PEŞİN ALINIR.

d) Süresi bitmeden boşaltılan açık alan, hangar ve rampaların kalan süreye ait ücretleri, geri verilmez.

Süresinden evvel boşaltılmış olup, kullanıcının izni alınarak, İşletmenin bir başkasına kullanıma verdiği yerlere ait ücretler, bu hükümden istisnadır.

Bu takdirde kullanım için başkasına verildiği tarihten, beyannamedeki süre sonuna kadar geçen günlere isabet eden ücret eski kullanıcıya geri verilir.

e) Özel bölmeler ve içinde bölmesi bulunan veya bulunmayan kapalı hangarlar, iç yüzeylerine göre kullanıcıya verilerek ücrete tabi tutulur.

Açık genel hangarların, ihtiyaçtan artan kısmı da özel hangar bölmesi olarak metrekare üzerinden ücrete tabi tutulur.

f) Kapalı hangarlarla, özel hangar bölmelerinin yüz ölçümleri, hangar duvar veya direklerinin iç hatları arasındaki sahadır.

g) Özel hangar bölmelerine konulacak eşyanın yanlardaki bölmelere, taşmaması için kullanılacak malzemenin temini ve ilgili bütün masraflar, eşya sahiplerine aittir.

h) Açık alanlar üzerinde inşasına izin verilen geçici tesislerin vergi ve resimleri dahil her türlü masrafları, kullanıma verilen yerlerde eşyanın bir yerden diğer bir yere taşınma masrafları ve Hareket Servis Müdürlüklerince yapılan Protokol masrafları kullanıcıya aittir.

i) İşletmenin izni alınmadan işgal edilen yerlere konulan ve belirli süre içinde sahibi tarafından kaldırılmadığından istasyonlarca boşaltılan eşyalar için yapılan her türlü masraflar, 3412 model makbuzla alınır.

j) Yükleme ve boşaltmalar sırasında hangar, hangar bölmeleri ve rampalarda yapılan hasarlar, hasarı yapanlar tarafından giderilir veya bedeli ödenir.

k) Süresinden önce boşaltılan ve TCDD tarafından bir başkasına kullanıma verilen açık alan, hangar ve rampalara ait artan ücretlerin geri verilmesi için, kullanıcının; dilekçesine 3412 modelin (A) yaprağını ekleyerek TCDD Hareket Dairesine başvurması gerekmektedir.

l) Liman ve İskeleler Tarifesinin uygulandığı yerlerde bu tarife hükümleri uygulanmaz.

a) Bu tarifede bildirilen açık alan, hangar, hangar bölmeleri, kapalı hangar ve rampalar ancak TCDD'nin izni ile kullanılabilir.

b) Tarifedeki koşullara uyularak kullanıma verilmiş yerler hiçbir şekilde başkasına devredilemez.

c) TCDD'nin izni alınmadan işgal edilen yerlere konulan eşyalar, masraf ve sorumlulukları eşya sahibine ait olmak üzere en kısa zamanda boşaltılır.

TCDD'nin izni dışında, başka amaçlarla kullanılan veya diğer bir şahsa devredilen yerlerdeki eşyalar da aynı hükme tabidir.

d) Kullanıma verilen yerlere Protokol yapılmadan, beyanname düzenlenmeden ve ücreti ödenmeden eşya kabul edilmez.

e) Kullanıma verilen yerlere konulacak eşyalar, işyeri yetkililerinin göstereceği yerlere ve tarif edecekleri şekilde konulur ve istiflenir.

f) Patlayıcı ve parlayıcı maddelerle çabuk bozulacak nitelikteki eşyalar açık alan, hangar, rampa ve tesislere kabul edilmez.

Ancak, pamuk, tütün, ot, saman ve bunlara benzer çabuk parlayıcı maddeler ambalajlı olmak ve 3413 model beyannamesine "Korunması ile beraber yangın dahil herhangi bir şekilde meydana gelecek her türlü ziya ve hasarı bana aittir" açıklaması yazılıp sahiplerince imzalanmak koşuluyla yalnız açık alan ve hangarlara kabul edilebilir. Bu konuda karar vermeye Hareket Servis Müdürlükleri yetkilidir.

Herhangi bir nedenle beyannamesiz ve ücreti alınmadan konulmuş eşyalar için, eşya sahibinin başvurusu beklenilmeksizin işyerlerince derhal beyanname düzenlenir. Bu beyannameler sonradan mümkün olursa eşya sahiplerine imza ettirilir.Ancak bu mümkün olmadığı takdirde eşyanın cinsi, miktarı, işgal ettiği yerin metrekaresi, açık alan ve rampa mı olduğu ve konulduğu tarih belirtilmek suretiyle bir tutanak düzenlenerek, bu tutanaklar işyerince tanınmış ve muteber iki kişiye (Bunlar TCDD personeli de olabilir) imzalatılıp beyannameye eklenir.

Tutanaklara yazılması gereken bilgilerin, kesin olmaması halinde, bunların yanına (tahmini) kelimesi yazılır ve ücret hesabı, sonradan alınacak kesin bilgilere göre yapılır.

a) Rampalara konulacak eşyaların, yükleme ve boşaltmayı aksatmaması/engellememesi ZORUNLUDUR.

Yükleme ve boşaltmayı aksatan eşyalar, sahibine haber verilmek ve masrafları da kendilerinden alınmak koşulu ile, bu tarife hükümlerine tabi olan başka bir yere taşınarak, rampalardan boşaltılır. Eşya sahibi bundan dolayı tazminat talebinde bulunamaz.

b) Rampalara, demiryolundan itibaren; kamyon, araba gibi taşıt araçlarının vagonlara yanaşmalarına ve manevra yapmalarına elverişli olan kısmına, uzun süre bekletilecek eşya konulamaz.

c) Açık alanı uygun olmayan işyerlerinde, yükleme, boşaltma ve diğer taşıma hizmetlerinin aksamaması koşuluyla, rampaların ihtiyaçtan fazla kısmının, açık alan şeklinde kabulüne ve açık alan ücretleri uygulanarak Kullanıma verilmesine, işyeri amiri yetkilidir.

d) Tüm işyerlerinde, demiryolundan itibaren 15 metre mesafe dışında kalan rampa kısımları da açık alan ücretleri uygulanarak, kullandırılır.

e) Demiryolu taşımaları ile ilgili olmaksızın, kamyon, treyler, traktör, araba ve benzeri taşıt araçlarının, rampalarımızdan yararlanılarak, yükletilmek veya boşaltılmak istenmesi halinde, bu istekler rampaların uygun olması koşuluyla kabul edilir ve beher aracın yükleme veya boşaltılmasında ( 3.3.11. ) maddesinin ( e ) fıkrasında gösterilen ücret alınır.

f) Yükleme-boşaltma sahalarında mesai saatleri dışında hizmet dışı olarak bekletilen, üçüncü şahıslara ait dolu ya da boş her türlü tekerlekli araçlardan (bisiklet, motosiklet ve söz konusu sahada kullanılan yükleme-boşaltma araçları hariç) bekletildikleri beher saat başına 1,00 YTL/Saat ücret alınır.

Genel hangarlarda veya açık alanda bulunan eşyalar, uygun yer olduğu takdirde, kapalı hangarlara veya özel hangar bölmelerine taşınarak, yerleri değiştirilebilir.

Bu durumda, eski beyanname hükümsüz kabul edilerek yeniden beyanname düzenlenir ve eski beyanname ile kullanıma verilen yerlerin, geri kalan sürelerine ait ücretleri, yeni kullanıma verilecek yerlerin ücret tutarlarından düşülüp, farkı alınır. Eski beyannameye göre alınan ücret, kullanıma verilecek yeni yerin ücret tutarından fazla ise iade işlemi yapılmaz.

a) Açık alan, hangar, rampa ve geçici tesislere konulacak eşyanın korunması sahiplerine aittir.

b) Eşyanın uğrayabileceği her türlü hasar, zarar ve ziyandan TCDD hiçbir şekilde sorumlu değildir.

a) Açık Alanda; (Beher ay ve kesri için) Her çeşit eşyadan.......................................................0,24 YTL/m2
b) Kapalı Hangarlarda (Beher ay ve kesri için)....................................................................... 0,90 YTL/m2
c) Genel Hangarlarda veya özel bölmelerinde (Beher on gün ve kesri için) ............................... 0,25 YTL/m2
d) Rampalarda (Beher gün ve kesri için)............................................................................... 0,25 YTL/m2
e) Rampaların tekerlekli ve paletli araçların yükleme ve
boşaltması için kullanılması halinde araç başına...................................................................26,00 YTL

Bu madde gereğince hesaplanacak toplam ücretin kesirli olması halinde, kesirli ücret bir üst 0,10 YTL'ye yuvarlatılarak alınır.

b) Kullanım Ücreti (3.3.11.) maddede belirtilen ücretlerden az olmamak üzere, yerel rayiç bedeller dikkate alınarak Hareket Servis Müdürlüklerince saptanır.

Ancak, bu ücretlerin saptanmasında eşitlik kurallarına uyulması, iş hacmi ve ticari faaliyetler açısından yoğun olan yerlerin konumu ve diğer faktörlerin göz önünde tutulması gerekir.

c) Taşıma ile ilgili olmayan yerlerin kiralanmasında TCDD Taşımaz Mallar İhale Yönetmenliği ve 1801 Numaralı Genel Emir hükümleri uygulanır.

d) Zemini betonlanmış, taş veya ahşap döşeme yapılmış açık alan ücretleri % 50, hangar ücretleri ise % 25 zamlı alınır.

e) Kullanıma verilen açık alanların, müşteriler tarafından da betonlanmasına izin verilir. Bu takdirde saha tesviye edildikten sonra 15 cm. blokaj üzerine 200 kg. dozlu 15 cm. beton dökülüp, üzerinin mala ile perdahlanması şarttır. Müşteriler tarafından betonlanan açık alanlar için, betonlamayı yapan müşteriden, gerek Protokolün devam ettiği sürede, gerekse bu sürenin uzatılması ya da Protokolün yenilenmesi halinde, yukarıdaki (d) maddesinde belirtilen % 50 zamlı ücret, alınmaz. Bununla beraber, açık alanın müşteri tarafından betonlanması, kullanım süresinin uzatılmasına, neden olamaz.

Ancak, kullanıma verilen bu yere, TCDD'nin ihtiyacı bulunduğu takdirde; kullanıcı bu yeri, genel hükümler çerçevesinde boşaltıp, TCDD'ye geri vermeyi kabul eder.

f) Açık alanlar üzerinde yapılan, geçici yazıhane, kantar ve benzeri işlerde kullanılan geçici tesislerin bulunduğu yerlerin ücreti % 200 zamlı veya bundan az olmamak üzere, yerel rayice göre hesaplanıp, alınır.

g) Protokol yapılmadan işgal edilen yerlerin ücreti, tabi bulunduğu kullanım ücretinin % 100 zamlısı olarak hesaplanır.

Ancak, bu ücretin ödenmemesi halinde, ödemenin yapıldığı güne kadar geçen beher gün ve kesri için, günlük kullanım ücretinin % 07,5'u (binde yedi buçuk) ayrıca alınır.

h) Herhangi bir muafiyet süresi verilmeksizin, eşyanın konulduğu ve kaldırıldığı günler, tam gün sayılır.

i) TCDD'nin, (3.3.11.) maddede belirtilen ücretlerde yapacağı artışlar, ay içerisinde ise; Protokolü mevcut olanlara değişikliğin yapıldığı ayı takip eden ayın birinci gününden, yeni yapılacak veya süresi uzatılacak Protokollerde ise, Protokol tarihinden itibaren geçerlidir.

Ancak, mevcut Protokollerinde; Protokol süresi içinde yapılan ücret artışlarının yansıtılmayacağına dair hüküm bulunanlara, Protokol hükümlerine uyularak, işlem yapılır.

a) Vagon tahsis edilememesi veya geç tahsis edilmesi nedeniyle açık alan veya rampaya konulması halinde, vagon tahsisi yapılıncaya kadar geçen süre için, açık alan ve rampa ücretini almamaya,

b) Kuruluşumuzla sürekli taşıma yaptıran müşterilerin, stoklama veya depolama şeklinde kullanmamaları koşuluyla, kullanıma verilen açık alan yada rampalardaki eşyasını, demiryolu ile taşıttırdıkları taktirde, açık alan ve rampa ücretlerinden % 50 oranına kadar indirim yapmaya,

3.3.14. Gerek Hareket Servis Müdürlükleri gerekse işyerlerince kullanımına verilen yerlere ait bilgilerin (kullanıcının adı, kullanıma verilen yerin cinsi, yüz ölçümü, kullanım süresi ve ücretini içeren bilgilerin) her ay sonunda ve bir liste halinde, Hareket Servis Müdürlüklerince, Genel Müdürlüğe (Hareket Dairesi Başkanlığına) bildirilmesi zorunludur.

3.3.15. TCDD'nin, Gümrük Kanunu ve Gümrük Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde gümrüklü eşya için hizmet verdiği işyerlerindeki gümrüklü saha ve antrepoların kullandırılmasında , bu Tarifede yer alan, ücret ve koşullar uygulanmaz. Bu konuda yapılacak işlemler için Genel Müdürlükten talimat istenir.

3.3.16. Evvelce basılmış bulunan ve bu tarife koşullarına uymayan 3413 modellerin arka yüzündeki açıklamalar geçerli değildir.

Bu tarife tam vagon işlemli eşya taşımaları için istenilen vagon siparişlerinde yapılacak işlemlere ve alınacak depozitolara uygulanır.

a) Vagonlar genel olarak eşyanın yükleneceği istasyon ve ambarlardan talep edilir.

b) Özel hallerde asıl yükleme istasyonu dışındaki başka istasyon ve ambarlardan da vagon talepleri kabul edilebilir. Bu durumda vagon talebinin kabul edildiği işyeri tarafından müşterinin nitelik ve niceliklerine bakılmaksızın PEŞİN depozito alınır ve müşteri adı, istenilen vagon tipi, adedi, emre verileceği gün, eşyanın cinsi, tonajı ve varış istasyonu ile depozitoya ait 3412 model tarih-no.su, telle yükleme istasyonuna bildirilir. Yükleme istasyonu telde belirtilen bilgiler doğrultusunda kendisindeki sipariş defterine gerekli kayıt işlemini yapar. Taşımanın gerçekleşmesi halinde depozitonun iadesi veya irad işlemleri yükleme istasyonunun telle vereceği bilgiye göre daima depozitoyu alan işyerince yapılır. Bu uygulama için çekilecek tellerde, durum ilgili birimlere (Repartisyon, Hareket Dairesi ve Servis Müdürlüğüne) mutlaka bildirilir.

c) Yük vagonları dışında kalan her çeşit çeken ve çekilen araç taleplerinde, talebi alan işyerleri tarafından ilgili Hareket Servis Müdürlüklerine ve Hareket Dairesi Başkanlığına bu talepler bildirilir ve verilecek talimata göre işlem yapılır.

Vagonlar gerçek kişiler adına yapılacak taşımalarda ya bizzat göndericiler veya geçerli vekaletnameye sahip vekilleri tarafından; resmi daireler, iktisadi devlet teşekkülleri, bunlara bağlı müesseseler, şirketler (anonim, kolektif, komandit, limitet ve kooperatif) ve fabrikalar adına yapılacak taşımalarda bu daire ve kuruluşlarca verilmiş resmi bir yazı getiren kişiler tarafından talep edilir.

Vekalet suretiyle yapılan vagon siparişlerinde, vagon sipariş defterine (5547 Model) ve taşıma belgelerine göndericinin ismi yazılmakla beraber vekilin imzası alınır.

Vagon sipariş defterinde adı yazılı olanlar veya bunların vekilleri, gerek vagon tahsis edilinceye kadar, gerekse vagon tahsis edilip taşıma belgesi düzenlendikten sonra vagonu başkasına devredemezler.

Her istasyon ve ambarda yük vagonları için 5547 model vagon sipariş defteri tutulur. Vagon siparişleri talep sırasına göre ve her vagon talebi ayrı satıra yazılır. Sipariş defterine, sipariş tarihi, istenilen vagonun tipi ve tonajı, yüklenecek eşyanın cinsi, gideceği istasyon, vagonun emre verilmesi istenilen tarih, sipariş edenin adı, soyadı ve adresi, 3412 modelin numarası sipariş sırasında yazılır ve sipariş edene imza ettirilir. Vagon gönderici emrine verilince, vagon numarası ile tahsis tarih ve saati ve tahsis emrinin tarih ve saati, ayrıca düzenlenen taşıma belgesinin tarih ve numarası da yazılarak göndericiye imza ettirilir. Birden fazla vagon siparişlerinde her vagon siparişi ayrı satıra yazılmakla beraber bu vagonların depozito ücreti aynı 3412 model ile tahsil edilebilir.

b) Bir istasyondaki mevcut vagonlar, bütün istekleri karşılayamadığı takdirde, talepler sipariş defterindeki sıraya ve emre verilmesi gereken tarihe göre yerine getirilir.

c) Kapalı vagonla gönderilmesi gereken eşyanın, bu tip vagonların süresi içerisinde verilememesi nedeniyle göndericisi tarafından açık vagonlarla taşıma yapılması istenildiği takdirde, her türlü sorumluluk, hasar, zarar ve ziyan kendilerine ait olmak üzere ve sırada başka açık vagon talebi bulunmuyorsa, talepler yerine getirilebilir.

Bu durumda, gönderici tarafından taşıma belgelerinin not hanesine "Açık vagonla taşımayı kabul ediyorum. Her türlü hasar, zarar ve ziyan bana aittir" şeklinde açıklama yazılıp altına imzası alınır.

Bununla beraber, gönderici istemiş olsa dahi, TCDD İşletmesi eşyanın cins ve özelliklerine göre bu talepleri kabul etmeyebilir.

d) Siparişin kabul edilmesi ve depozito alınmasına rağmen, istenilen gün ve saatte vagon verilememesinden TCDD işletmesi sorumlu değildir.

e) Aşağıdaki hallerde , vagon sipariş defterinde kayıtlı tarih ve sıraya uyulmadan öncelikli vagon tahsis etmeye Hareket Servis Müdürlükleri yetkilidir.

. Cenaze taşımasında,
. Canlı hayvan taşımalarında,
. Çabuk bozulacak eşya taşımalarında,
. Parlayıcı, patlayıcı, yanıcı, yakıcı ve zehirli madde taşımalarında,
. Uluslararası Tarifeler kapsamında yapılan ihraç eşyası taşımalarında,
. Askeri taşımalarda,
. Kızılay Kurumu Taşımalarında,
. Atama ve emeklilik nedeniyle yapılacak ev eşyası taşımalarında,
. 3212 Model İç Hizmet Taşıma Belgesine kayden yapılan idari taşımalarda,

Ancak, aynı istasyona yukarıda belirtilen taleplerin hepsi yada bir kaçı birden aynı gün için talep edilmesine rağmen, elde yeterli sayıda vagon olmadığı takdirde, talep sırası dikkate alınmakla beraber, taleplerin karşılanmasında "Öncelik" sıralaması yapmaya Hareket Servis Müdürlükleri yetkilidir.

f) Aşağıdaki hallerde, vagon sipariş defterinde kayıtlı tarih ve sıraya uyulmadan, öncelikli vagon tahsis etmeye Genel Müdürlük yetkilidir.
. Anlaşmalı taşımalarda, (TCDD ile müşteri arasında akdedilen protokolde taşıma ücretinin en az % 10'unun veya % 20'sinin yada en çok % 30'unun zamlı olarak ödenmesi koşuluyla öncelikli vagon tahsisi yapılacağı hususunda hüküm bulunması halinde)
. Çıkış istasyonuna yazılı başvurulması koşuluyla, taşıma ücretinin en az % 10'unu veya % 20'sini yada en çok % 30'unu zamlı olarak ödemeyi kabul eden müşterilerin yapacağı taşımalarda, (Müşterinin doğrudan doğruya çıkış istasyonuna yapacağı bu tür taleplerde; eşyanın cinsi, talep edilen vagonun tipi ve sayısı ile varış istasyonunun adı, çıkış istasyonunca en seri şekilde Hareket Dairesi Başkanlığına bildirilmesi zorunludur. Bu bildirim sırasında çıkış istasyonun bağlı bulunduğu Bölge Müdürlüğüne ayrıca bilgi verilecektir.)
. Uluslararası Tarifeler kapsamında yapılan ihraç eşyası taşımalarında çıkış istasyonuna yazılı başvurulması koşuluyla, uluslararası tarifedeki taşıma ücretinin en az % 10'unu veya % 20'sini yada en çok % 30'unu zamlı olarak ödemeyi kabul eden müşterilerin yapacağı taşımalarda, (Müşterinin doğrudan doğruya çıkış istasyonuna yapacağı bu tür taleplerde; eşyanın cinsi, talep edilen vagonun tipi ve sayısı ile taşıma yapılacak ülke ve varış istasyonunun adı, çıkış istasyonunca en seri şekilde Hareket Dairesi Başkanlığına bildirilmesi zorunludur. Bu bildirim sırasında çıkış istasyonun bağlı bulunduğu Bölge Müdürlüğüne ayrıca bilgi verilecektir.)
. Bu tür öncelikli vagon tahsislerinde öncelik sırası, Uluslararası tarifeler kapsamında yapılacak taşımalarda olup, daha sonra zam oranları dikkate alınarak büyük rakamdan küçük rakama doğru yapılır.

g) Taşıma ücretini zamlı ödemeyi kabul ederek öncelikli vagon tahsisi için çıkış istasyonuna yazılı başvuran müşterinin, Genel Müdürlükten verilecek talimata göre vagon yükleme istasyonuna geldikten veya mevcutlardan tahsis yapıldıktan sonra, müşterinin öncelikli vagon tahsisi talebinden vazgeçmek veya normal ücretle (zamsız ücretle) taşıma yapmak istemesi halinde aşağıdaki işlem uygulanır.

. Taşımanın yapılacağı yükleme istasyonu ile taşımanın sona ereceği varış istasyonu (dolu taşıma parkuru) mesafesine göre eşyanın tabi olduğu sınıfı/tarifesi dikkate alınarak,

. Bu şekilde hesaplanacak dolu taşıma ücretinin % 25'i, 3412 modele kayden tahakkuk ve tahsil edilir.

. Müşterinin sadece taşımadan vazgeçmesi durumunda, yukarıda belirtilen hesaplama yöntemine göre alınacak ücretin yanı sıra, bu tarifenin (1.18) maddesi gereğince taşımadan vazgeçilmesine ilişkin hükümleri de ayrıca uygulanır.

h) Öncelikli vagon tahsisi için taşıma ücretini zamlı ödemeyi kabul eden müşterilerin yapacağı taşımalarda, işyerlerince düzenlenecek taşıma belgesinin "EŞYA KODU" hanesindeki kutularda EŞYA KODUNUN İLK RAKAMI;
% 10 zamlı tahsiste 3,
% 20 zamlı tahsiste 4,
% 30 zamlı tahsiste 5,
şeklinde yazılır.
Ayrıca taşıma belgesinin (Not) hanesine öncelikli tahsis emrinin tarih ve no.su ile zam oranı, mutlaka kaydedilir.

i) Gerek anlaşmalı taşımalarda, gerekse taşıma ücretinin en az % 10 zamlısını ödemek suretiyle öncelikli vagon tahsis edilerek yapılacak taşımalarda, Tekrar sevk veya Varış istasyonu değiştirme işleminin istenilmesi halinde, belirlenen zamlı ücret, ilk çıkış istasyonundan en son (yeni) varış istasyonuna kadar olan parkur için aynen uygulanır."

Vagonlar göndericiler emrine belirli yükleme hatlarında verilir. Teşkilat istasyonlarında emre veriliş, ambar kapılarına veya uygun yerlere asılacak 3309 ilan modelleriyle göndericilere duyurulur.

Bu ilanlarda gösterilen tarih ve saat, yükleme müddetinin başlangıcını teşkil eder. Teşkilat istasyonlarından başka istasyonlarda ilan zorunluğu yoktur. İstenilen vagonun istasyona gelişini göndericiler bizzat takip ederek öğrenirler. İlan modellerinin 2. nüshaları ayrı bir dosyada saklanır.

a) Emre verilmesi istenilen günden itibaren 3 gün geçtiği halde vagon gönderici emrine verilemediği takdirde, gönderici işyerine yazı ile müracaat etmek şartıyla siparişi iptal ettirebilir. Bu takdirde vagon sipariş defterindeki siparişi iptal edilen vagonun sırasına "İptal" şerhi konularak peşin alınmış depozito varsa aynen geri verilir.

Emre verilmesi istenilen günden itibaren 3 gün geçtikten sonra, vagon istasyona gelmiş veya mevcutlardan tahsisi hakkında emir verilmiş olsa dahi, vagon; yükleme yerinde hazır bulundurulamadığı takdirde, gönderici; yazılı başvuru ile siparişi iptal ettirebilir.

Bununla beraber, 2 dingilli vagonla taşınabilir nitelikteki eşya için, göndericinin 4 ve daha fazla dingilli vagonları kabul etmemesi halinde, sipariş defterindeki sırası saklı kalmak üzere istediği tipte vagon verilinceye kadar bekleyebilir.

b) Vagonlar gönderici emrine verildikten sonra, süresi içinde yükletilip her türlü kayıt işleminin yaptırılması ve sevk için İşletme emrine verilmiş olması gerekir.

Bu yaptırılmadığı takdirde, vagonlar serbest sayılarak (Kısmen yükletilmiş olsa dahi) sıradaki başka bir talibe tahsis edilebilir. Ancak, gönderici yükleme süresinin uzatılmasını ister ve tahakkuk edecek Tatili Edevat (Somaj) ücretini ödeyeceğini bildirirse vagon emrinde 24 saat daha bırakılabilir. Ancak, Hareket Servis Müdürlükleri kendi İşletme Bölgelerindeki vagon ve yük durumunu gözönünde bulundurmak suretiyle bu süreyi azaltmaya ve arttırmaya yetkilidirler.

Tanınan süre içinde, yüklenmesine hiç başlamayan ve tahakkuk edecek Tatili Edevat (Somaj) ücretinin ödeneceğine ilişkin gönderici tarafından herhangi bir müracaatta bulunulmayan vagonların siparişi, tanınan yükleme süresi sonunda iptal edilerek vagon sırasındaki başka bir talibe verilir ve peşin alınmış depozito gelir kaydedilir.

Depozito peşin alınmayan hallerde ise, depozito miktarını karşılayacak miktarda parayı göndericiler istasyon veya ambara öderler.

Resmi Daireler, İktisadi Devlet Teşekkülleri, bunlara bağlı Müeseseler, Şirketler (Anonim, Kollektif, Komandit, Limited ve Kooperatif) ve fabrikalar, hayır cemiyetleri, sendikalar, umumi mağazalar, istasyon ve ambarlarca işyeri adresi bilinen ticarethane sahipleri, demiryolları ile devamlı taşıma yapan komisyoncular ve taahhüdüne güvenilir adresi bilinen tanınmış kişilerin yapacakları taşımalarda talep edilecek vagonlar için peşin depozito (askeri taşımalar dahil) alınmaz. (Resmi Daireler, İktisadi Devlet Teşekkülleri, bunlara bağlı Müesseseler ile Şirketler dışında gerçek ve tüzel kişilerce canlı hayvan ve biçer döğer taşımaları için yapılacak vagon siparişleri hariç)

Ancak, depozito alınmaksızın yapılan vagon siparişlerinde sipariş sahipleri talep ettikleri vagonu kullanmaktan vazgeçtikleri takdirde, Demiryollarınca yapılan masraflar karşılanmak üzere bu tarifede belirtilen depozito ücretlerini ödemeyi kabul etmiş sayılırlar.

Sipariş defteri doldurulmakla beraber, emre verilecek vagonlardan depozito ücreti olarak 3412 model düzenlenmek suretiyle;
VAGON BAŞINA ( YTL.)
1. Sarnıçlı ve Uİ tipi vagonlar ile 6 ve daha fazla dingilli yük vagonları için................................. 60,00
2. Canlı hayvan ve Biçer Döğer taşımaları için........................................................................ 44,00
3. Diğer yük (her türlü) vagonlarından................................................................................... 34,00

Vagonun doldurulup taşıma kağıdının düzenlenmesinden sonra 3412 model makbuzun A nüshası geri alınarak düzenlenen taşıma kağıdının tarih ve numarası yazıldıktan sonra peşin alınmış depozito geri verilir.

Peşin depozitonun hesabında, gönderici tarafından bildirilen eşya miktarına göre istasyon ve ambarca tahmin edilen vagon sayısı dikkate alınır. Yüksek tonajlı veya geniş satıhlı vagonlar verilmesi sebebiyle taşımanın daha az sayıda vagonla yapılması halinde boş kalan vagonlar için alınmış bulunan depozitolar da göndericiye aynen geri verilir.

Ancak sipariş defterinde taşınacağı bildirilen eşyaya yetecek sayıda vagon verilmiş olmasına rağmen, göndericinin talepnamede bildirilen tonaj kadar taşıma yaptırmaması halinde, talepnamedeki tonaj dolduruluncaya kadar artan vagonların her biri için depozito istenir veya depozito peşin alınmış ise geri verilmez.

a) Göndericilere verilen vagonlara sipariş defterindeki kayda göre hangi madde için istenilmiş ise, ancak o madde yüklenir. Yalnız toprak ürünlerinden birisi (buğday, arpa, çavdar, un, yulaf, mısır, burçak, darı, mercimek, nohut, fasulye, bakla, pirinç ve çeltik ) için istenilmiş olan vagonlara bu maddelerden herhangi birinin veya birkaçının yüklenmesi mümkündür.

b) Askeri taşımalara tahsis edilen vagonlara her çeşit askeri eşya yükletilebilir.

c) Vagon gönderici emrine verilmeden önce gerek eşyanın cinsi, gerekse varış istasyonunun ismi bir defaya münhasır olmak üzere değiştirilebilir. Bu takdirde, sipariş defterinde de gerekli değişiklik yapılarak gönderici veya vekilinin imzası alınır.

Ancak, öncelikle vagon verilmesini gerektiren eşya için istenilmiş vagonlara bu durumda olmayan eşya yüklenmek üzere yapılacak değişiklik istekleri kabul olunmaz.

Genel Müdürlük lüzum gördüğü hallerde bu fıkra hükmünü geçici olarak yürürlükten kaldırmaya yetkilidir.

d) Taşıma belgesinin düzenlenmesinden sonra varış istasyonunun değiştirilmesi ve tekrar sevk için yapılacak istekler hakkında bu tarifenin (1.8) maddesinde bildirilen hükümler uygulanır.

Ancak, daha önce çıkış istasyonlarında göndericiye haber verilmek şartıyla belirli bir yön veya varış istasyonu için vagonların öncelikle verildiği hallerde, varış istasyonunun değiştirilmesi veya tekrar sevk istekleri kabul edilmeyebilir.

Bu tarife, taşınmak üzere Demiryollarına teslim edilen perakende ve tam vagon işlemli eşya taşımalarında alınacak kıymet primi ile taşımada meydana gelecek taşıma düzensizlikleri için eşya sahiplerine verilecek tazminatın esasını kapsar.

a) Gönderici, taşımaya verdiği eşyasının değerini doğru olarak bildirmek zorundadır.

Gönderici tarafından, değeri bildirilmeyen eşya, hiçbir şekilde taşımaya kabul edilmez.

b) Taşımaya kabul edilen her çeşit eşyanın (piyasa değeri belli olanlarda dahil. Örneğin; Kömür, cevher, buğday, tekel maddeleri gibi) bildirilen değeri taşıma sırasında düzenlenen mesajeri, Küçükhız, Büyükhız taşıma belgelerine rakamla ve ayrıca yazı ile okunaklı bir şekilde yazılır.

c) Taşıma belgesini düzenleyen çıkış istasyonu, göndericinin beyan ettiği değeri kendiliğinden değiştiremez veya düzeltemez.

Bununla beraber, göndericinin bildireceği eşya değeri hakkında, gar, istasyon ve ambarlar tarafından bir kararsızlığa düşüldüğü takdirde, TCDD İşletmesi, göndericiden eşyanın değerini kanıtlayan belgeleri isteme yetkisine sahiptir.

d) Bir taşıma belgesine kayden, birden fazla parça eşyanın taşımaya verilmesi halinde her parçanın cins, ağırlık ve değerini gösteren "Taşımaya Kabul Edilen Eşyaya ait Değer Bildirim Listesi" düzenlenir. (3341M.)

İki nüshadan oluşan bu değer bildirim listesi, gönderici tarafından imzalandıktan sonra ait olduğu taşıma belgesinin tarih ve numarası yazılmak ve her iki nüshasına o istasyonun tarih damgası basılmak suretiyle, birisi taşıma belgesinin ikinci nüshasına eklenir, diğeri ise bir yıl süreyle çıkış istasyonunda ve ayrı dosyada saklanır.

Ancak, söz konusu eşya listesinde belirtilen ağırlıklar toplamı ile toplam değerin taşıma belgesine aynen yazılması zorunludur.

e) Beyan edilen değer kg. başına 950,00 lirayı geçtiği takdirde, işyerlerince eşyanın nev'i cinsi, menşei, vaziyeti ve kıymet saptamasına yarayacak diğer özellik ve nitelikleri, bağlı bulunduğu Hareket Servis Müdürlüklerine, telgrafla bildirilerek (mevcut olan yerlerde ayrıca telefonla) taşımaya kabulü için gerekli iznin istenilmesi zorunludur.

a) Taşımaya kabul edilen her türlü eşya için bildirilen değerin TAMAMI üzerinden, taşıma ücretinin dışında taşıma mesafesine göre aşağıda belirtilen oran üzerinden Kıymet Prim Ücreti alınır.

1-1000 (dahil) km.arasında........................................................................................ %01
1001 Km.ve daha fazlasında....................................................................................... %02

. Perakende (İPTAL)
. Tam vagon işlemli taşımalarda;
1- 150 km . de .............. 1,00 YTL
151- 400 km . de ........... 3,00 YTL
401 km . ve yukarısı ....... 5,00 YTL

b) Kıymet primi, taşıma ücreti ile diğer ücret ve masraflarının dışında bir ücret olduğundan, yukarıdaki tabloya göre alınacak prim, taşıma belgesi üzerinde ve "Kıymet Primi" adı altında ayrıca gösterilir.

c) Taşıma belgesi üzerinde bildirilen değere göre hesaplanan kıymet primine ait ücretler, çıkışta peşin alınabildiği gibi, varış istasyonuna da havale olunabilir. Ancak, çıkışta yada varışta tahsil edilen prim ücretleri, hiçbir şekilde iade edilmediği gibi, varışa havale olup ta herhangi bir taşıma düzensizliği sonucu (Tren kazası, yangın, hırsızlık vs.) varışta tahsil edilemeyen kıymet primi, tazminat işlemleri sırasında verilecek tazminattan düşülür.

Bununla beraber göndericinin taşımadan vazgeçmesi halinde, peşin alınan kıymet primi ücretleri aynen iade edilir.

d) Uygulama emri Genel Müdürlükçe verilen özel koruma tertibatlı araç vagonları ile yapılan araç taşımalarında, yukarıda belirtilen (a) maddesinde belirtilen oranlardan hesaplanan kıymet primi ücretinin 1/4 `ü (% 25) alınır.

a) Kıymet primi, eşyanın toplam değerinin taşıma mesafesine göre 3.5.3/a maddesinde belirtilen oranla çarpılması suretiyle bulunur. Hesaplama sonucu bulunan ücret 3.5.3/a maddesindeki en az kıymet primi ücretinden az olduğu taktirde en az kıymet primi ücreti alınır.

Örnek : 1200 km. mesafeye gönderilen bir eşyanın toplam değeri 10.525 YTL olarak beyan edilmiş ise bu ücret öncelikle 3.5.4/c maddesine göre tamamlanacak (10.525 YTL, 10.530 YTL olarak) ve toplam değer bu mesafedeki oranla (binde iki) çarpılarak (10.530 YTL x ?2 =21,06YTL) çıkan rakam da bir üst on yedi kuruşa (21,06 YTL 21,10 YTL'ye) yuvartılarak taşıma ücreti dışında Kıymet Primi ücreti olarak taşıma belgesine yazılacaktır.

b) Deniz kazaları hariç olmak üzere, bu tarife, İstanbul Boğazı'nı ve Vangölü'nü feribotla geçecek taşımalarda da uygulanacağından, prim hesabında taşıma mesafesine, Sirkeci Feribotu için 5 km. Vangölü feribotu için 100 km. eklenir.

c) Prim hesabında, bildirilen değerin 10 Yeni Türk Lirasından az olan kesirleri 10 Yeni Türk Lirasına tamamlanır.

d) Prim hesabında, saptanan ücret kesirleri gerek perakende, gerekse tam vagon işlemli taşımalarda bir üst 0,10 YTL yuvarlatılır.

a) Esas olarak, taşıma belgesi üzerinde beyan edilen değerin, kg. başına düşen değeri dikkate alınmak suretiyle, tazminat verilir.

b) Gönderici, her nekadar taşımaya verdiği eşyanın gerçek değerini bildirmek ve bunu taşıma belgesinin ilgili hanesine yazdırmak zorunda olmakla beraber, taşımada kaybolan, çalınan veya hasarlanan eşya için yapılacak tazminat işlemleri sırasında istenilen fatura vs.gibi eşya değerini kanıtlayıcı belgelerin, gönderici tarafından ibraz edilememesi halinde, eşyanın gerçek değerini saptamak üzere gerekli araştırma yapmaya ve bu araştırmalar sonucu saptayacağı, değerleri uygulamaya, TCDD İşletmesi yetkilidir.

Şu kadar ki, TCDD'nin saptayacağı değer ile göndericinin beyan ettiği değer arasında bir fark var ise, bunlardan düşük olanı, tazminata esas teşkil eder.

c) Göndericisi tarafından, değeri kanıtlanamayan veya yalnızca cinsi belirtildiğinden nitelikleri bilinmeyen bir eşyanın, tazminat işleminde, o eşyanın taşımaya verildiği tarihteki ve çıkış istasyonunun bağlı bulunduğu ildeki orta vasıfta olanının rayiç fiyatları dikkate alınır.

d) Taşıma sırasında eşyanın tamamının kaybolması veya tamamının niteliğini yitirecek şekilde hasarlanması halinde, gerek taşıma belgesinde bildirilen ve gerekse yukarıdaki (b) ve (c) fıkralarında belirtilen esaslara göre saptanan değerler üzerinden, bedeli eşya sahibine ödenir.

e) Taşımaya verilen eşyanın, bir kısmı kaybolur veya hasara uğrarsa, gerek taşıma belgesinde bildirilen ve gerekse yukarıdaki (b) ve (c) fıkralarında belirtilen esaslara göre saptanan değerlerin kaybolmayan veya sağlam olan eşyaya isabet eden değeri düşüldükten sonra, geri kalanı için tazminat verilir.

f) Taşıma sırasında hasarlanan veya noksanlaşan eşyanın, taşıma belgesi üzerinde beyan edilen değeri esasen eşyanın ambalajlı ağırlığına ait değeri de içermesi nedeniyle, noksan veya hasarlı eşyanın ambalajları için, ayrıca tazminat verilmez. (Anlaşmalı taşımalarda anlaşmadaki hükümler geçerlidir.)

g) Tazminat talebini, taşıma belgesinde kayıtlı gönderici veya alıcı yapabilir.

Tazminat, olay; eşya gönderici mülkiyetinde iken meydana gelmiş ise, göndericiye,

Taşıma belgesinin ilgili nüshası alıcı tarafından imzalanmış ise alıcıya,

Bununla beraber, göndericiye ödenmesi gerekirken alıcının, veya alıcıya verilmesi gerekirken göndericinin, veyahut da gönderici veya alıcı adına taşıma belgesinde yazılı olmayanların yapacağı başvurularda tazminatın kendisine verilebileceği hususunda Noterden tastikli bir Vekaletname aslının, TCDD İşletmesine ibrazı zorunludur.

Resmi Daire ve Müesseselerle, İktisadi Devlet Teşekküllerinin yapacağı taşımalarda verilecek tazminatlar için, taleplerin bu kuruluşlara ait antetli kağıtlara yazılması ve yetkili Kurulların imzası ve kaşesini taşıması gereklidir.

3.5.6. Hasarlı veya Bir Kısmı Kaybolmuş Eşyanın Varış İstasyonunda Alınması :

a) Hasarlı veya bir kısmı kaybolmuş eşyanın, varış istasyonunda teslim alınmadan önce, taşıma kağıdına durumu hakkında alıcısı tarafından gerekli açıklama mutlaka yazılarak (Örneğin;"......................adet.............kg. eşyamı teslim alamadım" gibi) bu açıklamanın altının imzalanması zorunludur.

b) Varış istasyonuna gelen eşya, ister eksiksiz ve hasarsız olsun isterse hasarlı veya bir kısmı kaybolmuş olsun, alıcısı tarafından itirazsız teslim alınıp götürüldükten sonra yapılacak hasar ve noksanlıklar hakkındaki şikayetler, hiçbir şekilde kabul edilmeyeceğinden, mutalebe modeli düzenlenmez ve talep olunan tazminat verilmez.

c) Taşıma sırasında meydana gelen taşıma düzensizlikleri sonucu hasarlanan veya eksilen eşyayı saptamak üzere, eşya mutlaka tartılıp gerektiğinde sayılır. Yapılan tartı veya sayım neticesinde taşıma belgesine nazaran bir noksanlık sözkonusu ise, bu durumda gerekli mutalebe düzenlenir.

Tam vagon işlemli taşımalarda meydana gelen noksanlıkları saptamak üzere, eşya mutlaka tartılır ve tartı tiketi taşıma belgesine eklenir.

d) Noksan veya hasarlı bir şekilde varış istasyonuna gelen eşya, satılabilir ve kullanılabilir durumda ise, bu gibi eşyanın alıcısı tarafından taşıma belgesine gerekli açıklama yazılmak suretiyle, teslim alınması zorunlu olup, varış istasyonunda eşyanın gelişi alıcıya bildirilir.

e) Taşımada meydana gelen taşıma düzensizliği sonucu, eşya varış istasyonunda noksan çıkmış ve çıkışta tahakkuk eden taşıma ücreti varışa havale ise, bu durumda; taşıma belgesi üzerinde gerekli düzeltme yapılarak kontrol tartısı neticesinde saptanan ağırlık dikkate alınıp, taşıma ücreti buna göre hesaplanıp tahsil edilir.

Ancak, noksan eşyanın daha sonra bulunması halinde, noksan kısmın taşıma ücreti, ait olduğu taşıma belgesinin tarih ve numarası yazılmak suretiyle, 3412 modele kayden tahakkuk ve tahsil edilir.

Noksanlık tam vagonda ise, taşıma ücreti hesaplamasına esas teşkil edecek tartı tiketi,taşıma belgesine mutlaka eklenir.

f) Mesajeri işlemli eşya taşımalarında, taşıma belgesinde kayıtlı eşyadan bir kısmı, varış istasyonuna eksik gelmiş ise, noksan olmayan kısmının varış istasyonuna ulaştığı tarihten itibaren 30 gün geçmedikçe o eşya kaybolmuş sayılmaz.

g) Varış istasyonuna noksan gelen eşya için bir mutalebe düzenlenerek gerekli işlemlere başlandıktan sonra, noksan olan kısmının bulunması halinde bu eşya, taşıma belgesinde kayıtlı çıkış istasyonunun bağlı olduğu Hareket Servis Müdürlüğünden izin alınmadıkça, alıcısına hiçbir şekilde teslim edilemez.Böyle eşyayı, izinsiz teslim eden personel, bundan bizzat sorumludur.

a) Kapalı vagonlarla taşınması talep edilen eşyanın bu tip vagonların süresi içerisinde verilememesi halinde, taşıma belgelerine "Açık Vagonla Taşımayı Kabul Ediyorum. Her Türlü Zarar ve Ziyan Bana Aittir" şeklinde açıklama yazılıp, göndericinin imzası alınmak suretiyle, açık vagonla taşınması mümkündür.

Bu takdirde eşyanın tren kazası haricinde taşıma sırasında uğrayacağı hasar ve noksanlaşmasından TCDD İşletmesi sorumlu değildir.

b) Ambalajlı olmayan bilumum taşıtlar, tekerlekli ve paletli araçlar, tarım alet ve makinaları ile diğer her çeşit alet ve makinaların açık vagonlarla taşınmasında TCDD İşletmesi sadece tren kazaları ve yangın gibi kendi kusurundan doğan hallerde tazminat verir.

Bu gibi eşyanın üzerinde takılı veya yanlarında gidecek küçük parçalarının taşıma sırasında korunması, eşya sahibine veya eşya sahibinin temin edeceği refakatçisine aittir.

c) Hava muhalefetinden etkilenmeyen veya ağırlık, hacim, boy ve özellikleri nedeniyle kapalı vagonlarda taşınması mümkün olmayan eşyanın, açık vagonlarla taşınmasında, eşya sahiplerinin, eşyayı vagondan devrilmeyecek, kaymayacak ve düşmeyecek şekilde yüklemesi zorunlu olup, hatalı yükleme sonucu vagondan düşerek hasarlandığı ya da zayi olduğu anlaşılan eşyadan göndericisi sorumludur.

a) Cevher, krom, kömür, hububat vs. gibi dökme eşya da dahil olmak üzere tam vagon işlemli olarak taşımaya kabul edilen her türlü eşya için gönderici emrine verilen açık veya kapalı vagonların; yükleme işlemine başlamadan önce, gönderici tarafından sıkı bir şekilde kontrolden geçirilmesi zorunlu olup, itiraz edilmeden yüklenen vagonlar için düzenlenen taşıma belgesine "VAGONU BEĞENDİM HİÇBİR İTİRAZIM YOKTUR" şeklinde açıklama yazılarak, bu açıklamanın altına göndericinin imzası alınır.

b) Gerek kapalı ve gerekse açık vagonlarla yapılacak cevher, krom, kömür, hububat vs. gibi dökme eşyanın taşınması sırasında, taşımada meydana gelecek derayman, karambol gibi tren kazaları ile, vagon yan kapaklarının açılması veya vagon arızası yüzünden bir başka vagona aktarma yapılmasının gerektiği hallerde, ya da yangın sonucunda zayi olduğu anlaşılan veyahut da taşımada çalındığı saptanan kısmı için tazminat verilir.

c) Gönderici beğenisine sunulduğu halde, herhangi bir itiraz olmadan yükletilerek taşımaya verilen eşyanın, yukarıdaki (b) maddesinde belirtilen taşıma düzensizliklerinin dışında, varış istasyonuna kadar muntazam bir şekilde seyir etmesine rağmen, bir kısmının eksik çıkması halinde, bu noksanlık, eşya özelliği ve niteliğine göre, fire ile çıkış ve varış tartısı arasındaki kantar farkı kabul edilir.

Ancak, noksanlığın, fire ve kantar farkından fazla çıkması durumunda, bu taşıma ile ilgili olarak yapılacak tahkikata göre, noksanlık, TCDD'nin kendi kusurundan ileri gelmiş ise, fire ve kantar farkı düşüldükten sonra, kalan kısmı için tazminat verilir. Bununla beraber, tazmin edilmesi gereken noksanlık, fire ve kantar farkı için hasaplanan ağırlığa eşit veya bunun altında ise, sadece fire farkı uygulanır.

3.5.9. İklim Koşullarından Etkilenen, Kendi Özelliğinden Yanan veya Bozulan Eşya Taşımasında Sorumluluk :

a) Et, yaş sebze-meyva vs. gibi iklim koşullarından etkilenen eşyanın taşımaya kabulü sırasında düzenlenen taşıma belgesine, "Eşyanın süresi içerisinde taşınması halinde bozulmasından, akmasından, kokmasından ve donmasından dolayı TCDD İşletmesinin sorumlu olmayacağına" dair açıklama yazılıp, göndericiye imzalatılır.

Süresi içerisinde taşınmasına rağmen, varış istasyonunda bozuk çıkan ya da akmış, kokmuş veyahutta donmuş durumda bulunan bu şekildeki iklim koşullarından etkilenen eşya için tazminat verilemeyeceği gibi peşin alınan taşıma ücreti de iade edilmez.

b) Çabuk bozulacak cinsten bir eşyanın, TCDD kusuru dışında, ilk kararlaştırılan yoldan gönderilmesine olanak yok ise, gönderici talimatı alınmak suretiyle eşya mevcut olan diğer yoldan gönderilir.

Taşımaya engel çıktığı hususunda haberdar edilen gönderici, 24 saat içerisinde uygulanabilir nitelikteki bir talimatı TCDD'ye vermezse taşıma sözleşmesi fesh edilir ve taşıma ücreti ile tarifenin öngördüğü ücretler katedilen parkura göre TCDD tarafından alınır.

c) Taşıma esnasında yükün kendi özelliği dolayısıyla ve hava koşullarından etkilenerek kendiliğinden yanması veya bozulması nedeniyle sorumluluk mal sahibine ait olup, bu husus göndericiye hatırlatılarak, taşıma belgesine "yükün kendi özelliğinden ve hava koşullarından etkilenerek bozulması veya yanması halinde doğan bütün zararlar tarafıma aittir" şeklinde açıklama yazılarak imzası alınır.

Bu tür eşya taşımalarında yanan veya bozulan yük için mal sahibine herhangi bir tazminat verilmeyeceği gibi, doğan tüm masraf ve zararlar gönderici veya alıcıdan tahsil edilir.

a) Bazı eşya, kendi özelliklerine göre değişim gösterdiği gibi, üretim yerlerinden tüketim yerlerine taşınması sırasında, taşıtların açık veya kapalı olmasına, taşıma mesafesine, iklim koşullarına, bekleme süresine ve çeşitli maniplasyonlara bağlı olarak da değişebildiğinden bu gibi eşya için kabul edilen fire oranları uygulanır.

b) Fire oranları, İşletme Nizamnamesi ile bu konuda çıkarılan genelge ve emirlerde belirtilmiştir.

c) Fire, taşımaya verilen eşyanın çıkış tartısı üzerinden hesaplanır.

d) Taşımaya kabul edilen eşya özelliği nedeniyle fire veren bir eşya olmasına rağmen, bu eşyanın taşıma sırasında meydana gelen taşıma düzensizliği sonucu eksilen kısmı için verilecek tazminatta, önce çıkış tartısına göre fire hesaplanır ve saptanan fire miktarı, taşımada eksilen kısımdan düşülür. (Örneğin: 50 ton linyit kömüründen 10 tonu taşımada noksanlaşmış ise önce fire hesaplanır. 50 ton x % 4 fire = 2000 kg.) ve bulunan fire miktarı taşımada eksilen kısımdan düşülür (10 ton - 2 ton fire = 8 ton) saptanan 8 ton ağırlık tazminat verilmesine esas olan miktardır.

e) Fire, sadece tren kazası sonucu meydana gelen noksanlıklarda dikkate alınmaz.

a) Varış istasyonuna kadar muntazam bir şekilde geldiği saptanan tam vagon işlemli eşyanın, varış istasyonunda alıcı isteğine uygun olarak yapılan kontrol tartısında, çıkış istasyonu tartısına nazaran noksanlık olduğunun belirlenmesi halinde, bu noksanlığın % 2'ye kadar olan kısmı, kantar farkı kabul edilir.

Ancak noksanlık,saptanan kantar farkından daha fazla ise ve eşya özelliği ya da niteliği nedeniyle ayrıca fire verdiği takdirde, tazminat hesabında kantar farkının yanısıra fire oranları da hesaba katılır.

c) Tartı işlemi, TCDD Eşya Tarifesinin (3.8.) maddesinde belirtilen "Tartı Tarifesi" hükümlerine göre yapılır.

Bu maksatla, taşımaya kabul edilen tam vagon işlemli eşya, resmi kuruluş veya müesseseler tarafından tartı fişi veya tartı belgesi verilmesine rağmen, çıkışta veya duruşu uygun ilk istasyonda TCDD tarafından tartılır.

Yapılan tartı işleminde TCDD kantarlarında saptanan ağırlıklar geçerlidir.

d) Tam vagon işlemli eşya taşımasında vagonların çıkışta veya duruşu uygun ilk istasyonda tartılması zorunlu olmakla beraber, gerek çıkış istasyonunda ve gerekse ara istasyonlarda tartılmaksızın, sevk edilen ve varış istasyonuna kadar muntazam bir şekilde gelen eşya için, alıcıların noksanlık hakkındaki tazminat talepleri kabul edilmez.

Bu durumdaki eşya için, alıcının sadece dolu ve boş tartı talebi kabul edilerek, vagondaki eşyanın taşıma ücreti, varış istasyonunda saptanan ağırlık üzerinden hesaplanır.

a) Perakende, işlemli eşyada özellikle ambalaj, üzerinde önemle durulması zorunlu olup, eşyanın, taşıma sırasında kırılmaması, bozulmaması veya kıymetinden kaybetmemesi için, yeterli ambalaj içerisinde bulunması gerekir.

b) Ambalajlanmamış ya da ambalajlanmış olsa dahi, yetersiz ambalaj içerisinde taşımaya verilen eşyanın, taşıma sırasında hasarlanmasından, TCDD İşletmesi sorumlu değildir.

c) Perakende (Mesajeri) işlemli olarak taşıttırılmak üzere İşletmemize teslim edilen eşyanın, taşımaya kabul edilebilmesi için, muntazam bir şekilde ambalajlanması zorunlu olduğundan, yetersiz ambalaj içerisinde taşımaya verilen perakende işlemli bir eşyanın, ambalaj yetersizliği nedeniyle taşıma sırasında meydana gelebilecek hasar ve zararından, TCDD İşletmesi sorumlu değildir.

Bu sebeple, yetersiz ambalaj içerisindeki perakende işlemli (mesajeri) bir eşyanın taşımaya kabul edilebilmesi için, düzenlenecek taşıma belgesine "Ambalaj yetersizdir" şeklinde açıklamanın gönderici tarafından yazılarak taşıma sırasında ambalaj yetersizliği sonucu meydana gelebilecek hasar ve ziyandan kendisinin sorumlu olacağı hususunda imzası alınır.

d) Yetersiz ambalaj içerisinde olup, yanındaki diğer eşyaya zarar ve ziyan verebilecek eşya, perakende işlemli taşımaya kabul edilmez.

3.5.13. Canlı Hayvan Taşımalarında Sorumluluk ve Tazminat Verme Koşulları :

a) Tam vagon işlemli canlı hayvan taşımalarında, hayvanların çıkış ve varış istasyonlarında ve yolda, vagonların içerisinde korunması, yemlenmesi, sulanması, vagonlara bindirilip indirilmesi, mal sahibine ait bulunduğundan, taşıma sırasında hayvanların birbirini yaralama veya öldürmelerinde, vagonlara bindirilip indirilirken yahut da yolda düşmek, boğulmak, kaçmak vs.gibi demiryollarının kusurundan doğmayan zarar ve ziyandan TCDD sorumlu değildir.

b) TCDD İşletmesi, canlı hayvan taşımalarında sadece tren kazası ile kendi kusurundan doğan yangın sonucu ölen ya da yaralanan hayvanlar için tazminat verir.

Ancak, bir vagonda ölen ya da yaralanan hayvan sayısı bu tarifenin ilgili maddelerine göre bir vagona yükletilmesi gereken hayvan sayısından fazla olduğu takdirde, fazla hayvanlar için tazminat verilmez.

a) Yükleme ve boşaltma hizmetinin eşya sahiplerince yapıldığı tam vagon işlemli taşımalarda, eşyanın yüklü bulunduğu vagon, varış istasyonuna muntazam bir şekilde geldiği halde, istif hatası nedeniyle taşıma sırasında sarsıntı sonucu düşerek hasarlandığı anlaşılan eşyada meydana gelebilecek kırılma, dökülme vs. gibi durumlardan eşya sahipleri sorumludur.

b) Yükleme ve boşaltma hizmetinin eşya sahiplerince yapıldığı tam vagon işlemli taşımalarda, eşyanın; gerek vagona yükletilmesi gerekse boşaltılması sırasında, ya da henüz taşıma belgesi düzenlenmediği halde, deniz vasıtalarından vagonlara yapılan yüklemelerde (İşletmemize ait vinçlerle yapılan yükleme hariç) veyahutta eşya sahiplerinin kendi araç ve gereçleri ile yaptığı manevralarda, hasarlanan, kırılan, dökülen veya çalınan eşyada TCDD İşletmesi sorumlu tutulamaz ve bu eşya için tazminat da verilmez.

c) Gerek banliyö ve gerekse anahat trenlerindeki seyahatleri sırasında, yolcu beraberinde bulunan ve bir taşıma belgesine kayıtlı olmayan el bagajları veya diğer zati eşyanın çalınmasından veya zayiinden TCDD sorumlu değildir

d) Eşya sahipleri tarafından gerek eşya cinsinin yanlış bildirilmesi, gerekse çıkış istasyonunda tartılmaksızın sevk edilen vagonların fazla yüklenmesi sonucu, vagonlarda veya taşıma sırasında meydana gelebilecek her türlü hasar, zarar ve ziyan eşya sahiplerine ait olup, bu maksatla TCDD'nin uğrayacağı zarar ve ziyan da kendilerine rücu edilir.

e) Büyük Konteyner taşıması sırasında TCDD İşletmesi sadece tren kazası ile kendi kusurundan doğan yangın sonucu zayi olan kısmı için tazminat verir.

f) Uluslararası taşıma rejimine tabi bir eşyaya Uluslararası mevzuat ve koşulları uygulanır.

g) Devletin iç güvenlik ve genel asayişi ilgilendiren bir sabotaj veya kargaşalık gibi olayların yanısıra, deprem, su baskını gibi tabii afetler sonucu meydana gelen hasar ve zarardan TCDD İşletmesi sorumlu değildir.

h) Taşıma belgesinin düzenlenmesi sırasında bu tarife hükümleri göndericiye açıklanarak değer beyanında bulunulması sağlanır. Ayrıca görülebilecek uygun yerlere, "Eşya değerinin bildirilmesinin zorunlu olduğu ve değeri bildirilmeyen eşyanın taşımaya kabul edilemeyeceği" hususu ilan edilir.

3.5.15. Değer Bildirimine Tabi Olmayan ve Kıymet Primi Ücreti Alınmayacak Taşımalar :

c) Anlaşmalı taşımalar (Anlaşmalarında kıymet primi ücreti alınmayacağı bildirildiği takdirde)

Bu tarife emre verilen vagonların, belirtilen doldurma ve boşaltma süreleri içinde yükletilmeyerek veya boşaltılmayarak bekletilmeleri halinde uygulanır.

İlan suretiyle emre verilecek vagonlar doldurma veya boşaltma hattına konulduktan sonra listesi istasyonun veya ambarın ilan yerine asılır. Bu listeye vagon numarası, dolu vagonlarda alıcının taşıma kağıdında yazılı adı ve soyadı, boş vagonlarda sipariş edenin sipariş defterindeki adı ve soyadı ile listenin asılış tarihi, saat ve dakikası yazılır.

İstasyonlarda doldurma ve boşaltma hatları İşletmece tayin ve tespit edilir. Bu hatların, üzerindeki vagonlara yük getirmek veya bu vagonlardan yük almak üzere gelecek taşıtların yanaşmalarına elverişli olmaları şarttır.

Doldurulmak veya boşaltılmak için bir hatta verilmiş olan boş veya dolu vagonların mal sahibinin isteği üzerine diğer bir hatta götürülmesi manevra ücretine (2.11.Maddeye göre) tabidir. Ayrıca bu sebeplerle doldurma veya boşaltma süreleri uzatılamaz.

a) Gelen dolu ve boş vagonlar teşkil istasyonlarında yükleme ve boşaltma hattına konulduktan sonra ilan edilmek, diğer istasyonlarda ise yükleme ve boşaltma hattına konulmak suretiyle, müşteri emrine verilir.

b) Yüklenmek üzere gönderici tarafından muhtelif tarihlerde talep edilmesine rağmen, bu taleplerin gününde karşılanmaması nedeniyle çıkış istasyonunda toplu olarak emre verilen vagonlar, talep tarihleri ve istenilen vagon sayısı dikkate alınmak ve her talep için bir yükleme süresi tanınmak suretiyle müşteri emrine verilir.

Ancak, yükleme süresi bitmeden önce araya giren gece saatleri ile tatil günleri, Tatili Edevat (Somaj) ücreti hesabına katılmaz.

c) Çıkış istasyonundan muhtelif tarihlerde sevk edildiği halde varış istasyonuna toplu olarak gelen vagonlar, çıkış istasyonundan yüklendiği tarihlerdeki vagon sayıları dikkate alınmak ve bir boşaltma süresi tanınmak suretiyle emre verilir.

Ancak, boşaltma süresi bitmeden önce araya giren gece saatleri ile tatil günleri, Tatili Edevat (Somaj) ücreti hesabına katılmaz.

d) Boşaltılmak üzere boşaltma hatlarında emre verilen vagonların, alıcı tarafından süresi içinde boşaltılmaması nedeniyle, varış istasyonundaki diğer hatlarda bekletilen ve alıcılarına haber verilmiş olan vagonlar, boşaltma hattındaki vagonların boşaltma süresi dolduğu andan itibaren alıcı emrine verilmiş kabul edilir. Ancak, birikmiş olan vagonların müşteri emrinde beklediği sürenin tesbitinde de (c) maddesinde açıklanan hususlar göz önünde tutulur.

Ancak, bu gibi durumlarda boşaltma işleminin normal seyrine dönmesine kadar, göndericisi tarafından bu istasyona gönderilmek üzere yapılan vagon taleplerinin yerine getirilmemesi için durum varış istasyonunca, çıkış istasyonuna, bağlı bulundukları Hareket Servis Müdürlüklerine telgrafla derhal bildirilir. Ayrıca bekleyen vagon adedi gönderici ve alıcı isimleri ile bu birikimi önlemek için alınan önlemler hususunda Genel Müdürlüğe telgrafla bilgi verilir.

Genel kural olarak yükleme ve boşaltma işlemi eşya sahiplerine aittir. Bu nedenle, müşteri emrine verilen vagonların yükleme-boşaltma süreleri aşağıda belirtilmiş olup, bu süreler vagonların iş saatinde müşteri emrine verildiği andan başlar. Söz konusu süreler içerisinde yüklenecek vagonların yüklenmesi ve her türlü kayıt işleminin yaptırılması ve keza boşaltılacak vagonların da tamamen boşaltılıp TCDD emrine verilmesi gerekir.

a) Tam otomatik boşaltma tertibatlı vagonlarda........................................... 12
b) 2 Dingilli vagonlarda (İltisak hatları ve Özel hatlar dahil)........................... 16
c) Yukarıdaki (a) fıkrası dışında kalan
4 ve daha fazla dingilli vagonlarda
(Yarı otomatik boşaltma tertibatlılar dahil)................................................... 20
d) Canlı hayvan taşımasına verilen vagonlarda............................................. 12

Bu tarifenin uygulanmasında tatil günleri olarak aşağıdaki süreler kabul olunur.

1) Cumhuriyet Bayramı Günleri (28 Ekim saat 13.00'den sonra ve 29 Ekim günü)
2) Zafer Bayramı günü (30 Ağustos günü)
3) Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı (23 Nisan günü)
4) Atatürk'ü Anma,Gençlik ve Spor Bayramı günü (19 Mayıs günü)
5) Ramazan (Şeker) Bayramı (Arife günü hariç sadece bayramın 1.ve 2. günü)
6) Kurban Bayramı (Arife günü hariç Bayramın sadece 1.ve 2.günü)
7) Yılbaşı günü (1 Ocak günü)
8) Hafta Tatil Günleri (Cumartesi saat 13.00'den sonra ve Pazar günü)
9) Tatil günlerinin sonuna gelen Cumartesi günü

Genel olarak bütün aylarda saat 18.00'den ertesi sabah 08.00'e kadar geçen süre gece saati olarak kabul olunur. Ancak Hareket Servis Müdürlüklerinin, kendilerine bağlı Ticari Eşya Ambarlarının açılış ve kapanış saatlerinde, yerel koşullara göre günlük çalışma süresini 10 saat olmak ve İşletme Bölgesindeki bütün Ticari Eşya Ambarlarında uygulanmak üzere değişiklik yapmaya yetkileri vardır. Bu itibarla, Hareket Servis Müdürlüklerince Ticari Eşya Ambarlarının açılış ve kapanış saatlerinde değişiklik yapılması halinde, o İşletme Bölgesinde Ambarların saptanmış bulunan kapanış saatinden, ertesi sabah ambarların açılış saatine kadar geçen süre gece saatleri olarak kabul olunur.

Hareket Servis Müdürlükleri, Ticari Eşya Ambarlarının açılış ve kapanış saatlerinde yaptıkları değişiklikleri Genel Müdürlüğe ve diğer Hareket Servis Müdürlüklerine bildirirler.

Ancak, Hareket Servis Müdürlüklerinin müsaadesiyle, günün 24 saatinde işletmeye açık olan istasyonlarda, tatil günleri ve gece saatlerinde, ambarlarda ise, tatil günlerinin normal günlere ait iş saatleri içinde olmak üzere, gerek tam vagon işlemli (Büyükhız, Küçükhız) gerekse perakende işlemli gelen ve gidecek eşyanın kabul ve teslim işlemleri yapılabilir.

Hareket Servis Müdürlükleri yerel koşullara göre, istasyon ve ambarların tatil günlerinde sadece giden veya sadece gelen eşya veya küçükhız, büyükhız, mesajeri taşımalarından bir veya bir kaçının yapılabileceğine karar verebilir.

Doldurma, boşaltma süresi bitmeden evvel araya giren tatil günleri ve gece saatleri Tatili Edevat (Somaj) ücreti hesabına katılmaz. Öğle tatilleri bu kayıttan hariçtir.

Doldurma veya boşaltma süresi bittikten sonra araya giren tatil günleri ve gece saatleri için Tatili Edevat (Somaj) ücreti alınır.

3.6.8. Tatil Günlerinde ve Gece Saatlerinde Doldurulacak veya Boşaltılacak Vagonların Süresi

a) Tam vagon işlemli eşya taşımalarındaki taşıma hizmetini hızlandırmak için tüm işyerlerinde gece saatlerinde ve tatil günlerinde yükleme ve boşaltma işlemi yapılabilir.

b) Yükletilmek üzere gönderici emrine verilen vagonların, yüklemede geçecek muafiyet süresi bittikten sonra araya giren gece saatlerinde ya da tatil günlerinde yükletilmesine devam edilen vagonların Tatili Edevat (Somaj) ücreti, yükleme için tanınan muafiyet süresinin bittiği andan itibaren kayıt işlemi tamamlanıncaya kadar hesaplanır.

c) Yükleme için tanınan muafiyet süresi bitmeden önce araya giren gece saatlerinde veya tatil günlerinde yükletilmesine devam edilen vagonların gece saatlerinde ya da tatil günlerindeki yükleme süresi sınırlandırılmamıştır. Bu vagonların, yükleme işlemi için geriye kalan muafiyet süresi müteakip iş saatinden itibaren devam eder ve bu süre dolmasına rağmen halen vagon yüklenmemiş ise muafiyetin bittiği andan sonrası için Tatili Edevat (Somaj) ücreti hesaplanır.

d) Göndericinin doğrudan doğruya talebi olsun ya da olmasın yükletilmesine gece saatlerinde veya tatil günlerinde başlanılan vagonların yüklemede geçecek muafiyet süresi müteakip iş saatinden itibaren başlar. Bu durumda müteakip iş saatinden itibaren tanınan muafiyet süresi dolmasına rağmen halen vagon yüklenmemiş ise, muafiyetin bittiği andan sonrası için Tatili Edevat (Somaj) ücreti hesaplanır.

e) Boşaltılmak üzere , alıcı emrine verilen vagonların, boşaltmada geçecek muafiyet süresi bittikten sonra araya giren gece saatlerinde ya da tatil günlerinde boşaltılmasına devam edilen vagonların Tatili Edevat (Somaj) ücreti, boşaltma için tanınan muafiyet süresinin bittiği andan itibaren vagonun fiilen boşaltılıp TCDD'ye iade edildiği zamana kadar hesaplanır. (Gelecek iş saatine kadar değil.)

f) Boşaltma için tanınan muafiyet süresi bitmeden önce araya giren gece saatlerinde veya tatil günlerinde boşaltılmasına devam edilen vagonların gece saatlerinde veya tatil günlerindeki boşaltma süresi sınırlandırılmamıştır. Bu vagonların boşaltma işlemi için geriye kalan muafiyet süresi müteakip iş saatinden itibaren devam eder ve bu süre dolmasına rağmen halen vagon boşaltılmamış ise, muafiyetin bittiği andan sonrası için Tatili Edevat (Somaj) ücreti hesaplanır.

g) Boşaltılmasına doğrudan doğruya gece saatlerinde veya tatil günlerinde başlanılan vagonların boşaltmada geçecek muafiyet süresi müteakip iş saatinden itibaren başlar.

Bu durumda, müteakip iş saatinden itibaren tanınan muafiyet süresi sona ermesine rağmen vagon halen boşaltılmamış ise, muafiyetin bittiği andan sonrası için Tatili Edevat (Somaj) ücreti hesaplanır.

h) Yukarıda açıklanan (d) ve (g) maddelerine göre, yükletilmek veya boşaltılmak üzere gece saatlerinde yada tatil günlerinde emre verilen vagonlar için düzenlenecek taşıma belgelerinde tatili edevat (Somaj) süresinin başlangıç tarihine müteakip (İlk) iş gününün tarihi ile mesainin başlama saati yazılır.

Ancak, diğer maddelere göre emre verilen vagonların tatili edevat (Somaj) başlangıç tarih ve saatine ise vagonun emre verildiği gerçek tarih ve saat yazılır.

3.6.9. Resmi Daireler ve İktisadi Devlet Teşekkülleri Adına Tatil Günlerinde Gelen Vagonlar :

Resmi Daireler ile Kamu Kurum ve Kuruluşları adına Dini Bayramların (1.) ve (2.) günü dışında gelen vagonların süresi içinde boşaltılmaması halinde, yine bu tarife gereğince Tatili Edevat (Somaj) ücreti alınacaktır.

Bayram ve tatil günlerinde, taşıma ücretinin bayramdan sonraki ilk iş gününde ödeneceğine ilişkin ilgili Makamdan resmi bir yazı getirildiği takdirde, bu vagonlar alıcılarına ücret ödenmeksizin derhal teslim olunur.

Doldurma veya boşaltma işi İşletmece yapılan tam vagon işlemli taşımalarda aşağıdaki hükümler uygulanır;

Göndericilere, vagonun emirlerine verildiği andan başlamak üzere doldurulacak eşyayı hazırlamak için (1) saat ve doldurma işinin bitmesinden başlamak üzere, kayıt işlemlerini yaptırmak için (1) saat,

Alıcılara, vagonun emirlerine verildiği andan İşletme alacağının ödenmesi ve sair her türlü tesellüm işlemlerinin bitirilmesi için (1) saat,

c) Yukarıda (a) ve (b) paragraflarında yazılı sürelerin aşılması halinde aşan süre için bu tarifeye göre Tatili Edevat (Somaj) ücreti alınır.

1. Limanlarda demirlemiş ve yük almaya hazır bir gemiye yüklenecek eşya ile DOLU vagonların süreleri:

Her türlü tesellüm işlemleri tamamlanmak ve İşletme alacağı tamamen ödenmek suretiyle demiryolu ile ilişiği kesilen DOLU vagonların, deniz araçlarına boşaltılmak üzere Liman İşletmesi emrine verildiği andan boşaltılıncaya kadar, yüklü olarak geçirecekleri zaman, Tatili Edevat (Somaj) ücreti hesabına katılmaz.

Ancak, vagondan boşaltılacak eşyanın, yükleneceği geminin o seferi için kabul edildiğine dair acentalar tarafından verilmiş mühürlü belgenin Liman İşletmesine verilmesi şarttır. Aksi halde Tatili Edevat (Somaj) ücreti alınır.

2. Limanlarda demirlemiş ve yük vermeye başlamış bir gemiden boşaltılacak eşya ile yüklenecek BOŞ vagonların süreleri:

Vagonu yükleyecek müşterinin adına uygun şekilde acentalar tarafından verilmiş mühürlü belgenin Limana ibrazından sonra gemideki eşyanın BOŞ beklemekte olan vagonlara yükletilmesine kadar geçen sürede (vagonların boş kalacakları zaman) Tatili Edevat (Somaj) hesabına katılmaz.

3. Her türlü işlemleri tamamlanarak acentalar tarafından verilmiş mühürlü belge Liman İşletmesine ibraz edildikten sonra, deniz vasıtasından boşaltılıp, BOŞ vagonlara yükletilmek veya DOLU vagonlardan boşaltılıp, deniz vasıtasına yükletilmek üzere liman sahasına giren vagonlar; yük alacak ve yük verecek geminin henüz hazır olmaması (Limana gelmemesi/demirlememesi vb.) halinde, liman emrine verildiği günden itibaren en çok (3) takvim günü Tatili Edevat (Somaj) ücretinden muaf tutulur. Ancak bu muafiyet süresi sona erdiği halde, gemi hazır değil ise (henüz gelmemiş/demirlememiş vb. ise) Tatili Edevat (Somaj) ücreti; (3) günlük muafiyetin bittiği günü takip eden ilk gün saat 08.00'den itibaren hesaplanır.

b) Limanlarda ve iskelelerde gemilerden yükleme ve boşaltma işi İşletmece yapılmadığı hallerde, hava bozukluğu sebebiyle süreleri içinde doldurulmayan veya boşaltılmayan vagonlardan süreleri sonundan itibar edilmek ve dolu vagonlarda taşıma ücretine esas olan ağırlık üzerinden ve boş vagonlarda da vagon tonajı üzerinden hesap edilmek şartıyla bozuk havanın sonuna kadar geçecek müddet için daha ucuz düştüğü takdirde Tatili Edevat (Somaj) yerine ardiye ücreti alınır. Hava bozukluğunun yükleme ve boşaltmaya engel olduğunun takdiri Genel Müdürlüğe aittir.

3.6.12. Zorunlu Sebeplerle Süresi İçinde Yükletilip Boşaltılmayan Vagonlar :

Zorunlu Sebeplerle Süresi İçinde Yükletilip Boşaltılmayan Vagonlar :
Deprem, sel, yangın, kasırga gibi tabii afetlerin yanı sıra, bölgede mevsim normallerinin çok altında meydana gelen ve eşyanın donmasına neden olan olağanüstü soğuklar ve benzeri hava koşulları nedeni ile eşya sahibinin tüm çabalarına rağmen, yükleme ve boşaltmanın zamanında yapılamaması sonucu zorunlu nedenlerin devamı süresince tahakkuk eden Tatili Edevat (Somaj) ücretinin tamamının veya bir kısmının iadesine, zorunlu sebebin bulunduğunu kanıtlayıcı ve yetkili makamlardan alınmış belge ile eşya sahibinin yapacağı başvurular üzerine TCDD Hareket Servis Müdürlüğü veya Genel Müdürlüğü karar verebilir.
Bu maksatla TCDD İşletmesi, yükleme ve boşaltma işleminin aksamasına yol açan nedenleri araştırma yetkisine sahip olup, yapılan araştırma ve ibraz edilen belgelerin incelenmesi sonucunda vereceği karar esastır.
Ancak, yapılan inceleme ve araştırma neticesinde iade edilmesine karar verilen miktar her yıl Yönetim Kurulu Kararı ile gerek Hareket Servis Müdürlüklerine gerekse ilgili Daire Başkanlıklarına verilen Genel Müdürlük yetki devrinde belirtilen miktarı aşamaz.
Bu madde hükmündeki yetki Gar, İstasyon ve ambarlarca uygulanamaz.
Diğer taraftan, normal mevsim ve hava şartlarında ve eşyanın kendi özelliğine dayanan bünyesel değişiklikler nedeni ile yükleme ve boşaltma işleminin zamanında yapılamaması veya gönderici ve alıcının araç ve gereçlerinin çalışmaması, elektrik kesilmeleri gibi TCDD İşletmesinin kusuru dışındaki olaylar, tanınan sürenin uzamasına ve alınması gereken Tatili Edevat (Somaj) ücretinin iadesine sebep teşkil etmez.

Tam vagon işlemli taşımalarda eşya sahibi tarafından yükletilen vagonların gabari taşkını olmadan, bütün dingiller üzerine eşit ağırlık gelecek şekilde ve muntazam yükletilmeleri gerekir.

Yukarıda bildirilen şekilde yükleme yapılmayan vagonların kabul edilmemesi sebebiyle, yük düzeltilmesi için gönderici emrinde bekletilecekleri süreler için Tatili Edevat (Somaj) ücreti alınır.

Limanlarda veya diğer istasyon ve ambarlarda İşletmemizce yükletilen vagonlar ile yolda manevralar ve tabii sarsıntılar sonucu durumunda değişiklik husule gelen vagonların yük düzeltilmesi sebebiyle beklemelerinden Tatili Edevat (Somaj) ücreti ve diğer aktarma masrafları alınmaz. Bu itibarla, vagonların çıkış istasyonlarında ilgililerce yeterli muayene ve kontrol edilmesinden sonra taşımaya kabulü ve sevkleri gerekir.

Bu tarifede belirtilen uygulama koşulları dışında anlaşma ile değişik süre ve ücret uygulamaya Genel Müdürlük yetkilidir.

Emre verilen vagonların, bu tarifede belirtilen yükleme ve boşaltma süreleri içerisinde yükletilememesi veya boşaltılamaması sonucu bekletilmesi halinde:

a) İlk 24 saat için............................................................................................... 0,50
b) 25 Saat ve fazlası için..................................................................................... 0,90

İşletmeye veya personel eşyasına ait taşımalarda kullanılan vagonların da ticari taşımalara ait vagonlar için kabul edilen sürelerde doldurulması veya boşaltılması gerekir.

Bu konuda herhangi bir gecikmeye meydan verilmemesi için işyeri amirleri (Fabrika, Mağaza, Liman ve diğer tüm teşkiller) doldurmak veya boşaltmak zorunda oldukları vagonlar için günü gününe gerekli tedbirleri almak zorundadırlar.

İdari taşıma belgelerinin üzerlerine de, ticari taşıma belgelerinde olduğu gibi, emre verilme, doldurma ve boşaltma tarih ve saatleri yazılır.

Bu vagonların süresi içinde doldurulup boşaltılmaması halinde, iki nüsha tutanak tanzim edilerek bir nüshası ait olduğu Hareket Servis Müdürlüğüne, diğer nüshası da Hareket Dairesi Başkanlığına gönderilir. Bu konuda ilgili mevzuat çerçevesinde tahkikat yapılarak, tahkikat sonucuna göre tahakkuk eden tatili edevat (somaj) ücretinin sorumlulardan tahsili veya gerektiğinde terkini yoluna gidilir.

a) Ambar ve istasyonlarca doldurma ve boşaltmaya verilecek vagonlar için bir defter tutulacak vagonların emre veriliş gün ve saatleri bu deftere kaydedilecek, ilgililer zaman geçirilmeksizin haberdar edileceklerdir.

b) Gönderilen eşya ve malzemenin, özelliği nedeniyle vagonlardan, boşaltılması için önceden tedbir alınmasını gerektiren hallerde, gönderici işyerleri, alıcı işyerlerini önceden tel veya telefon ile haberdar edecekler ve alıcı işyerleri de gerekli boşaltma önlemlerini alarak vagonlar gecikmeden boşaltılacaktır.

c) İstasyon ve garlarca, idari eşya yüklü vagonların zamanında manevraları sağlanarak, boşaltma veya yükleme mahallerinde emre verilecektir. Bu konuda gar ve ambar ile alıcı veya gönderici işyerleri arasında işlerin sağlıklı yürütülmesi açısından işbirliği yapılacaktır.

d) Doldurma ve boşaltma işlemleri tamamlanan vagonların en kısa zamanda tekrar taşımaya verilmesi için teslim ve tesellüm işlemleri ilgili mevzuat hükümlerine göre zaman geçirilmeksizin aksatılmadan yürütülecektir.

e) Herhangi bir nedenle süresi içinde boşaltılmayan personele ait ev eşyası yüklü vagonların 48 saatten fazla yük altında bekletilmesi kabul edilmeyerek, en az iki ilgilinin denetim ve gözetiminde eşya ambara boşaltılarak durum bir tutanakla tesbit edilmekle beraber ayrıca muafiyet süresini aşan zaman içinde Tatili Edevat (Somaj) ücreti tahsil edilecektir.

Tatili Edevat (Somaj) ücretleri hesabında 30 dakikadan az kesirler hesaba katılmaz. 30 dakika ve daha fazla kesirler tama yuvarlatılır. Ancak, öğle tatiline yarım saat veya daha az bir süre içinde emre verilen vagonların önelleri öğle tatilinin sonunda başlar.

3.6.18. Trenlerin Tehir Ettirilmesi, Beklemesi veya Seferden Kaldırılmasında Alınacak Tazminat :

Üçüncü şahıslar tarafından anahat yolcu ve yük trenlerinin tehirlerine neden olunması ve diğer trenlerin de bu trenin tehiri nedeniyle bekletilmesi halinde, tehir eden trenler için alınacak tazminat aşağıdaki formüle göre hesaplanır.

Alınacak tazminat (1 Tren için) = 1 Ham Ton / Km. Maliyeti (TL.) x Trenin Brüt Hamulesi (Ton) x Trenin Bekleme Süresinde Gidebileceği Yol (Km.)

a) Ham Ton / Km. Maliyeti 0,09 YTL olup, bu maliyet Genel Müdürlükçe saptanır.

b) Trenin Bekleme Süresinde Gideceği Yolun (Km) hesaplanmasındaki hız; yolcu trenlerinde (trenin niteliğine bakılmaksızın) 50 Km/saat, her türlü yük treninde ise 20 Km/saat esas alınır.

d) Tren tehir tazminatının hesaplanmasındaki süre; olayın meydana geldiği saat ile yolun açıldığı saat arasındaki zaman dilimidir. Ancak, bu zaman dilimi 2 saatten fazla ise tazminat, sadece 2 saatlik sürenin bitimindeki saate (zaman dilimine) kadar hesaplanır. Lağv edilen trenler için tehir tazminatı hesaplanmaz.

Bu tarife demiryolu ile gelen perakende (mesajeri) işlemli idari ve ticari eşyanın süresi içinde istasyon ve ambarlardan alınmaması halinde uygulanır.

Tam vagon işlemli eşya da dahil olmak üzere her çeşit perakende işlemli eşyanın gelişi alıcılarına haber verilecektir.

Haber verme işi, yerel olanaklara göre telefonla (yalnız şehir içi), adi mektupla ( 3262 Model ) veya gerektiğinde personel vasıtası ile yapılır.

Haber vermenin ne şekilde yapıldığı, tarih ve saati hakkında taşıma belgelerinin düşünceler hanesine açıklama yazılır.

Haber verme hizmetinin eksiksiz yapılması için, taşıma belgelerine gönderici (teslim alınmayan eşya için lüzumlu) ve alıcıların açık adreslerinin varsa telefon numaralarının yazılması gereklidir.

Adreslerdeki noksanlık nedeniyle haber verilememesinden, yazılan mektupların sahibine ulaşamaması veya geç ulaşmasından, TCDD İşletmesi sorumlu değildir ve bu durumlar ardiye ve tatili edevat ücretleri hesaplanmasında muafiyet sürelerinin uzatılmasını gerektirmez.

Haber verme masrafları 4084 modele kaydedilmek suretiyle kasa mevcudundan karşılanacaktır.

a) 24 Saatten az kesirler 1 gün sayılır.
b) 100 kg.dan az kesirler 100 kg.a yuvarlatılır.

İstasyon ve ambarlara gelen eşyanın taşıma belgelerine gece saat 24'e kadar o günün tarihini gösteren damga basılır.

Her çeşit eşya varış istasyonuna geldiği gün ile bu günü takip eden iki gün için ardiye ücretine tabi değildir.

a) Taşıt araçları (Bisiklet, çocuk arabaları ve elle itilen basit satıcı arabaları hariç),
b) Canlı hayvanlar,
c) Karayolu taşıt araçları ile gelen eşya,
d) Alıcısı tarafından boşaltılmaması sebebiyle gerekli hallerde İşletmece boşaltılan tam vagon işlemli eşya (İşletmece boşaltılan bu eşyada meydana gelen her türlü zarar ve ziyan sahibine aittir.) Geldikleri günün gece yarısına kadar ardiye ücretine tabi değildir.

İstasyon ve ambarlar, perakende işlemli olarak tatil günlerinde gelen eşyayı da teslim edeceklerinden tatil günleri gelen eşya için ardiye ücreti bakımından herhangi bir muafiyet tanınmaz.

Taşıma ücret ve masrafları varış istasyonuna havale olarak Resmi Daireler ve İktisadi Devlet Teşekkülleri adına tatil günlerinde gelen eşya, ücretlerin tatilden sonraki ilk iş gününde ödeneceğine dair ilgili makamdan resmi bir yazı getirildiği takdirde ücret ödemeksizin alıcılarına derhal teslim olunur.

Patlayıcı maddeler istasyon ve ambar binaları içine sokulmazlar. Parlayıcı maddeler zorunlu hallerde kabul edilir ve bu maddeler için ayrılmış özel yerlere konulurlar.

a) Taşıt araçlarının ardiye ücreti adet üzerinden hesaplanır.
b) Canlı hayvanların ardiye ücreti de hayvan cinsi nazarı dikkate alınmaksızın adet üzerinden hesaplanır.
Canlı hayvanların muhafazası sırasında meydana getirecekleri zarar ve hasar gönderici veya alıcıları tarafından tazmin edilir. Yem masrafları da ayrıca alıcılardan tahsil olunur.
c) Gerek ayrı bir taşıma kağıdına kayden gerekse diğer eşyalarla birlikte gelen radyo, televizyon, pikap, teyp, teypli radyo, müzik dolabı ve benzeri ses alma ve elktromanyetik cihazların ardiye ücreti adet üzerinden hesaplanır.

Miktar ve özelliği bakımından açık yerlere konulmakla beraber, korunması TCDD'ye ait olan eşyadan da ardiye ücreti alınır. Ancak, bu eşyanın hava tesirlerinden korunması ve üzerinin örtülmesi eşya sahiplerine aittir.

Sahipleri tarafından süresi içinde teslim alınmayan aşağıdaki eşyadan ardiye ücreti olarak;

I- Her çeşit otomobil, otobüs, minibüs, kamyon, kamyonet, traktör vb. ile her türlü tekerlekli veya paletli (Forklift, eskavatör, inşaat makinaları vb.) araçlardan araç başına;

a.) Ağırlığı 1000 Kg.(Dahil) olanlar için................................................................................ 6,00
b.) Ağırlığı 1001 Kg.dan fazla olanlar için............................................................................. 7,00
II- Canlı hayvanlardan adet başına.....................................................................................4,00
III- Hertürlü elektronik cihazlardan adet başına................................................................... 4,00
IV- Diğer her çeşit eşyadan beher 100 Kg.ve kesrine karşılık................................................. 4,00

Ancak, hesaplama sonucunda bulunan ardiye ücretinin kesirli olması halinde bu ücret bir üst 0,10 YTL ye yuvarlatılarak tahsil edilir.

Bu tarife, perakende ve tam vagon işlemli eşyanın istasyon ve ambarlarda yapılan tartılarına uygulanır.

a) Gönderici taşımaya verdiği eşyanın ağırlığını doğru olarak bildirmek zorundadır.

Göndericinin bildireceği ağırlık, genel olarak vagonun tonajını veya dingil basıncı itibariyle yükletilmesine izin verilen miktarı geçemez.

b) Göndericinin tartı istemiş olması, ağırlık bildirme zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. Vagonlara bildirilenden fazla eşya yüklendiği takdirde gönderici, çıkış istasyonunda vagon kantarı bulunmadığını veya çıkış istasyonu tarafından vagonun böylece kabul edilmiş olduğunu veyahut hava tesirlerini ileri sürerek sorumluluktan kaçınamaz.

c) Normal (dingil basıncı sınırlaması bulunmayan) hatlarda taşınmak üzere vagonlara yüklenen eşyanın çıkışta yapılan tartı sonucu vagona tonajını aşan miktarda yükleme yapıldığı saptanırsa, fazlalık istasyon ve ambar tarafından derhal vagondan indirilir.

d) Dingil basıncı sınırlaması bulunan hatlarda yapılacak taşımalarda, vagona yüklenen ağırlık bu konu hakkında yayınlanan tamimdeki hadleri geçemez ve fazla yüklenen miktar derhal vagondan indirilir.

Gerek çıkışta ve gerekse ara ve varış istasyonunda yüklemesine izin verilen ağırlıktan fazla bir yükleme yapıldığı takdirde yine (c) maddesinde belirtildiği şekilde işlem yapılır.

e) Tartı sonucu fazla bulunan ve vagondan indirilen eşya, haber verilmek suretiyle indirmeyi yapan istasyonlarda göndericiye teslim edilir veya başka bir vagona konularak ve idari taşıma belgesine kayden alıcısına gönderilir. Ticari taşıma belgesindeki tarih, numara, çıkış istasyonu ismi ve diğer gerekli bilgiler idari taşıma belgesine yazılır.

a) Resmi Daire ve Müesseseler, İktisadi Devlet Teşekkülleri, Kamu Kurum ve Kuruluşları Akaryakıt Şirketleri ve Fabrikalar tarafından, vagonda kaç ton eşya bulunduğunu bildirir tartı fişi, tartı tiketi, faturanın bir sureti veya resmi bir yazı verildiğinde vagonlar tartılmadan taşınır.

b) Göndericinin verdiği ağırlık bildirimine ait yukarıdaki belgeler taşıma belgesinin 1. nüshasının en alt kısmına ve bir yan tarafından veya taşıma belgesinin 1. nüshasının arka tarafının en alt kısmına her iki tarafından tel zımba ile zımbalanır ve kullanılan vagonun numarası da ağırlık bildirme belgesine mutlaka yazılır.

c) Gönderici tarafından verilen ağırlık bildirme belgelerinde yetkili imzaların bulunması,bu beyanların ilgili müessesenin antetli kağıdına yazılmış olması ve ağırlıkların ambalaj daraları da dahil olarak brüt ağırlıklar üzerinden bildirilmesi gerekir.

d) Hava, Deniz ve Kara Taşıtları ile tekerlekli ve paletli araçların boş taşınması halinde (araçların orijinal durumunu muhafaza etmesi koşuluyla) bu araçların resmi belgelerinde veya üzerinde kayıtlı ağırlıkları dikkate alınarak tartılmadan taşınır .

e) Aynı cins ve nitelikteki eşyanın standart ağırlık ve ölçülerdeki torba, çuval, paket vb. ambalaj içersinde taşımaya verilmesi halinde, bu çeşit eşyanın toplam ağırlığı, standart ağırlıktaki bir parçası tartılmak veya üzerinde kayıtlı ağırlığı esas alınmak suretiyle vagonda yüklü parçaların adedi çarpılarak bulunur. Bu durumda taşıma belgesinin ağırlık hanesine hesaplama sonucu bulunan ağırlık yazılır ve taşıma ücreti de bu ağırlığa göre tahakkuk ettirilerek, NOT hanesinde gerekli açıklama yapılıp vagonlar tartılmadan sevk edilir . Bununla beraber, eşyanın standart ağırlığını gösteren resmi nitelikte kullanılabilecek bir belge, gönderici tarafından TCDD'ye verilir. İki nüshadan oluşacak bu belgenin bir nüshası çıkış istasyonunda saklanır, diğeri ise taşıma belgesine (1. nüshaya) eklenir. Ancak, standart ağırlıktaki eşyanın, gerekli görülen hallerde veya Tarifenin (1.4.) maddesi kapsamında yapılan kontrol tartısı sonucu ağırlıkta ya da standart parça sayısında fazlalık bulunursa, o taşıma belgesinde kayıtlı eşyanın taşıma ücreti, toplam miktar üzerinden % 50 zamlı hesaplanıp , tahsil edilir.

Diğer Müesseselere ait vagon kantarlarının kontrol ve tartı nezareti TCDD personeli tarafından yapıldığı taktirde, tartılmaksızın gelen veya bu müesseselerden yükletilen vagonların tartıları kendi kantarlarında yapılabilir. Ancak, tartı işlemi için normal yükleme ve boşaltma sürelerinin aşılmaması gerekmektedir.

Taşıma ücretleri Kuruluş kantarlarının gösterdiği ağırlıklar üzerinden hesap ve tahsil olunur. Ancak, bu tartılarla, TCDD kantarlarında yapılacak kontrol tartılar arasında bir fark meydana çıkarsa TCDD kantarlarının tartısı geçerli sayılır. Şu kadar ki fazla bulunan ağırlıklar için sadece taşıma ücreti farkı alınmakla yetinilir.

Bununla beraber, çıkış istasyonlarından tartılmaksızın sevk edilen vagonlarda fazla yüklemeden gerek vagonlarda ve gerekse yolda meydana gelebilecek her türlü hasar ve zarar ilgili şahıs ve müesseselere ait olacaktır.

a) Tartı işi, bu konuda talimatname hükümleri gözönünde bulundurularak yapılır.

b) Tartılar münhasıran TCDD personeli tarafından yapılır. Gönderici veya alıcılar ücretini ödedikleri tartıların yapılışı sırasında hazır bulunmaya yetkili iseler de bu işe hiçbir surette karışmayıp aletlere dahi dokunamazlar.

c) Boyları uzun eşyanın iki vagona yükletilmesi halinde, vagonların ayrı ayrı tartılarak ağırlıkları toplanır.

Kantar kapasitesinin yeterli olmaması halinde, bir vagonun iki baştan tartılmak suretiyle ağırlık tesbitinden mümkün olduğu kadar kaçınılmalıdır.

d) Vagon kantarı bulunan istasyon ve ambarlardan tam vagon işlemli eşyanın tartılarak sevk edilmesi esastır. Ancak, Bölge Müdürlüğünden izin alınmak koşuluyla izdiham durumunda veya kantarların bozuk olması halinde, vagonlar tartılmaksızın sevk edilebilir. Tartısız sevk edilecek vagonlar için gidiş istikametindeki kantarı bulunan ilk teşkilat garına/istasyonuna durum telgrafla bildirilir. Çıkış istasyonunda tartılmayan vagonlar varış istikametindeki kantarı bulunan ilk teşkilat garı veya uygun ara istasyonda tartılır.

e) Vagonlar ne çıkış ve ne de varış istasyonlarında tartılmadığı ve bu iki istasyon arasında vagon kantarı bulunan bir istasyon da olmadığı takdirde, eşya mümkünse küçük kantarlarla tartılır. Küçük kantarlarla tartı mümkün olmadığı takdirde göndericinin bildirdiği ağırlığa göre ücret hesaplanır. Gerektiğinde Hareket Dairesinden bu konuda talimat istenebilir.

f) Vagonlar tartılmadan sevk edildikleri takdirde, çıkış istasyonunca taşıma kağıdına (...........istasyonunda tartılacaktır.) şeklinde açıklama yazılır.

g) Vagon kantarıyla yapılan tartılar için iki nüsha tartı tiketi düzenlenir.

Vagonun yalnız dolu tartısı yapıldığında bulunacak ağırlık tiket üzerine kompostörle basılır. Lonjeron üzerindeki dara, dolu tartıda bulunan brüt ağırlığın altına el ile yazılmak suretiyle çıkarılıp net ağırlık tesbit olunur.

Vagonun dolu tartısı ile birlikte boş tartısı da yapıldığı takdirde her iki ağırlık tiket üzerine kompostörle basılır ve dara düşülmek suretiyle yine yukarıdaki şekilde net ağırlık saptanır. Net ağırlıklar tiket üzerine daima el ile yazılır.

Birden fazla tartılan vagonlar için her defasında ayrı tiket düzenlenir ve tartı ücreti her tartı için ayrıca alınır.

h) Tartı tiketinin bir nüshası taşıma belgesinin 1. nüshasına (3.8.3) maddenin ikinci paragrafında açıklandığı şekilde,

Sevk muhtırası ile yapılan askeri taşımalarda vagonların çıkış istasyonlarında tartılması halinde ise, taşıma belgesinin 1. nüshasının en alt kısmına veya arka tarafının en alt kısmına tel zımba ile zımbalanır. Diğer nüsha tiket de ücretli tartılarda tartıyı talep edene verilir.

i) Gönderici tarafından ağırlık bildirilerek tartı istenmediğinde İşletmece yapılacak kontrol tartılara ait tiketler, tartı ücreti ödenmek istense dahi eşya sahiplerine verilmez.

a) Tam vagon işlemli taşımalarda boş vagonların tartılması için yapılacak talepler, aynı vagonların dolu olarak tartılması istenmedikçe kabul olunmaz.

b) Vagonların boş ve dolu olarak tartılması istendiğinde, her iki tartının aynı kantarda yapılması zorunludur.

c) Çıkış istasyonunda vagon boş ve dolu olarak tartıldığı takdirde varış istasyonunda alıcıların tartı istekleri kabul edilmez.

d) Vagon çıkışta hiç tartılmamışsa varışta alıcının (dolu) veya (dolu ve boş) tartı talebi, vagon çıkışta yalnız dolu olarak tartılmışsa varışta alıcının sadece (dolu ve boş) tartı talebi kabul edilir ve taşıma ücreti hesabında varış istasyonunda bulunan ağırlık nazarı itibare alınır.

Tam vagon işlemli taşımalarda göndericinin tartı talebi, taşıma belgesinin düzenlenmesinden önce, alıcının tartı talebi de taşıma belgesinin 3. nüshası alınmadan önce yapılması gerekir.

e) Tartı istekleri olanaklar ölçüsünde kabul edilir. Çıkış istasyonunda, yolda veya varışta kantar bulunmaması, kantarların bozuk olması, trenlerin bekletilememesi, manevra durumunun müsait olmaması gibi hallerde TCDD İşletmesi vagonları tartmak mecburiyetinde değildir.

Vagonların tartılamamış olması taşıma ücreti ve ek ücretlerde indirim yapmayı gerektirmez.

b) Çıkış istasyonlarından tartılmaksızın sevk edilen vagonların ara istasyonlarda yapılan tartılarında bulunacak fazla eşyanın vagonlardan çıkarılması için tahakkuk edecek işçilik ücretleri ile tatili edevat ücretleri, varış istasyonlarında alıcılarından tahsil edilmek üzere taşıma kağıtlarına kaydedilecektir. Eşya çıkartılması için vagonların ara istasyonlarda uzun süre bekletilmemesi gerekir.

c) Taşıma sırasında herhangi bir sebeple yükünün eksildiğinden şüphe edilen vagonların uygun olan ara istasyonlarda veya varışta kontrol tartısı yapılır.Bu kontrol tartılarından ücret alınmaz.

d) Demiryolu taşıması ile ilgili olmayan eşya, vagon kantarlarının durumu uygun olduğu takdirde bu tarifede gösterilen ücretler alınmak suretiyle tartılabilir.

e) Fazla miktarda olan perakende işlemli eşya manevra durumunun uygun olduğu hallerde istisnai olarak vagon içinde ve vagon kantarı ile tartılabilir. Ancak, gerçek ağırlığın tespiti için, vagonların boş tartısının da yapılması lazımdır. Bu şekilde yapılacak tartılar perakende tartı ücretine tabidir.

f) Perakende işlemli taşınacak ağır, uzun veya havaleli eşyanın küçük basküllerde tartılması mümkün olmazsa, tartı işlemi yine vagon kantarları ile yapılır ve bu tartılardan da perakende tartı ücreti alınır.

g) Perakende işlemli olarak taşımaya verilen ve ağırlıkları bütün parçaları için aynı olan eşyanın toplam ağırlığı, bir parçası tartılmak ve bulunacak ağırlık parça adedi ile çarpılmak suretiyle bulunabilir.

Standart ağırlıktaki parçaların bir kaçının tartılması neticesinde fark bulunur veya parçalarda ağırlık farkı olduğu hissedilir veyahut eşya sahibi parça adedine göre yapılan ağırlık tespitine itiraz ederse bütün eşya tartılır.

Perakende işlemli eşyanın tartı ücreti hesabında ağırlık kesirleri 100 kg.a yuvarlatılır.

Tam vagon işlemli eşyanın tartı ücreti hesabında vagon içindeki eşya miktarı dikkate alınmaz. Tartı ücreti vagon başına tahakkuk ve tahsil edilir.

1. Perakende işlemli eşyadan ton başına İPTAL
2. Tam vagon işlemli taşımada (boş vagon dahil) tartı ve vagon başına...........................11,00
3. Demiryolu taşıması ile ilgisi olamayan tartılardan tartı başına..................................... 23,00

Bu tarife TCDD İşletmesince yapılacak yükleme - boşaltma ve bununla ilgili diğer hizmetlere uygulanır.

Perakende işlemli eşya, eşya sahibinden kantara en yakın ambar rampası kapısında teslim alınır ve burada teslim edilir.

Eşyanın araçlar içinden çıkarılması veya araçlar içine konulması ile araçlarda yerleştirilmesi eşya sahiplerine aittir.

Rampadan kantara, kantardan vagona ve bunun karşıtı olarak yapılacak taşıma ve hamaliye hizmetleri İşletmemiz personelince yerine getirilecektir.

c) Taşıma sırasında, tampon ve tabii sarsıntılar nedeni ile yapılan düzeltme ve aktarmalardan,

a) Hamaliye hizmetlerinin eşya sahiplerince yapılmış olması gerek taşıma ve gerekse ek ücretlerde herhangi bir indirim yapılmasını gerektirmez.

b) Yükletilmesi veya boşaltılması eşya sahiplerince yapılan vagonlar için TCDD ilgililerince verilecek talimata uyulması zorunludur. Bu yükleme ve boşaltma sırasında vagonlarda meydana gelecek her türlü hasar ve zarardan eşya sahipleri sorumludur.

c) Patlayıcı ve parlayıcı maddelerle, vinç, forklift ve diğer mekanik cihazlar bulunmayan yerlerde beher parçasının ağırlığı 150 kg.ı geçen eşyanın yükleme ve boşaltılması sahiplerince yapılır